Νέοι «Ορίζοντες Ευρώπης» για την έρευνα και την Ελλάδα!

Νέοι «Ορίζοντες Ευρώπης» για την έρευνα και την Ελλάδα!

Νέο Πρόγραμμα με την ονομασία «Horizon Europe» (Ορίζοντας Ευρώπης) αναμένεται να ξεκινήσει στην χώρα μας από τον Ιανουάριο του 2021, θα έχει επταετή διάρκεια, και θα περιλαμβάνει τους σημαντικούς και ιδιαίτερα νευραλγικούς τομείς της Έρευνας και της Καινοτομίας. Το εν λόγω πρόγραμμα είναι ιδιαίτερα σημαντικός εν δυνάμει πόρος για έρευνες που θα μπορούσαν να γίνουν από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα που βρίσκονται στο Νομό μας, όπως τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε Αμαλιάδα και Πύργο, καθώς και από άλλες ερευνητικές ομάδες και επιχειρήσεις, καθώς και να αξιοποιηθεί και από την τοπική αυτοδιοίκηση. Προγράμματα με καινοτομία, όπως στο χώρο της έρευνας στον αγροτικό τομέα, της διαχείρισης απορριμμάτων, της ενέργειας, αλλά και πιο σπουδαία έργα, όπως αυτά του επαναπλημμυρισμού της λίμνης της Μουριάς και άλλα θα μπορούν να ενταχθούν στα εν λόγω προγράμματα.

Πρόκειται για μια μεγάλη ευκαιρία εξασφάλισης αντίστοιχων πόρων για τη χώρα μας, η οποία θα πρέπει να δείξει ετοιμότητα, και να διεκδικήσει με άμεσο και αποτελεσματικό τρόπο, όσα της αναλογούν, αξιοποιώντας εγκαίρως και κυρίως στην κατεύθυνση στήριξης νέων πρωτοβουλιών το συγκεκριμένο Πρόγραμμα.

Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι το «Horizon Europe» εμφανίζεται πολύ πιο διευρυμένο από εκείνο της τρεχούσης προγραμματικής περιόδου με περισσότερες πιστώσεις για την έρευνα και παράλληλα με δράσεις σε τομείς όπως η Βιομηχανία, η κλιματική αλλαγή, η ενέργεια, η υγεία, η αγροτική ανάπτυξη και οι νέες τεχνολογίες.

Χαρακτηριστικό είναι επίσης, ότι περιλαμβάνονται και προτάσεις – πρωτοβουλίες που αναφέρονται στις ασφαλείς και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνίες ενώ στην βάση των στοιχείων που επεξεργάζονται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα επιδιωχθεί και η συνεργασία με τρίτες χώρες.

«Με αυξημένους πόρους στην έρευνα – έμφαση στην καινοτομία και  σε πολλές ακόμη δράσεις»

Το Πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» αναμένεται να δημιουργήσει νέα και περισσότερη γνώση και τεχνολογία, προάγοντας την επιστημονική αριστεία καθώς και να έχει θετικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, το εμπόριο και τις επενδύσεις, καθώς και σημαντικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο. Κάθε ευρώ που επενδύεται από το Πρόγραμμα μπορεί δυνητικά να αποφέρει απόδοση ύψους έως και 11 ευρώ στο ΑΕΠ εντός 25 ετών. Οι επενδύσεις της Ένωσης σε έρευνα και καινοτομία αναμένεται να δημιουργήσουν άμεσα έως και 100.000 θέσεις εργασίας στις προαναφερόμενες δραστηριότητες κατά τη διάρκεια του Προγράμματος.

Ειδικότερα έτσι για την χώρα μας, που δεινοπάθησε μέσα σε μακρόχρονη περίοδο κρίσης όλοι οι μηχανισμοί και οι εμπλεκόμενοι παράγοντες πρέπει να μπουν σε μια ιδιαίτερη κινητικότητα διεκδικώντας από την πρώτη στιγμή και από το πρώτο ευρώ τις δυνατότητες του προγράμματος.

Άλλωστε, δεν μπορεί να μην αναγνωρίσουμε ότι μια επένδυση στην έρευνα και την καινοτομία γίνεται επένδυση για το μέλλον μας! Μην ξεχνάμε εξ’ άλλου ότι χωρίς την εφαρμογή τέτοιων προγραμμάτων που «ανοίγουν πόρτες» μεταξύ άλλων και σε νέους επιστήμονες, έχουν πραγματοποιηθεί εργασίες και ανακαλύψεις τόσο σε Ευρωπαϊκό όσο και σε Παγκόσμιο επίπεδο που δεν θα περιμέναμε, και σίγουρα έχουν στηριχθεί κατά τον καλύτερο τρόπο.

Η νέα περίοδος (2021 – 2028) δίνει την ευκαιρία για μεγαλύτερα και περισσότερα πράγματα από τα οποία οφείλουμε να προσπαθήσουμε και να στοχεύσουμε στρατηγικά ώστε να μην αφήσουμε εκτός την χώρα μας…

Η Παραβίαση των Συνταγματικών μας Δικαιωμάτων και οι «Κυβερνητικοί Φίλοι» στη ΔΕΘ

Η Παραβίαση των Συνταγματικών μας Δικαιωμάτων και οι «Κυβερνητικοί Φίλοι» στη ΔΕΘ

Της Δρος Διονυσίας-Θεοδώρας Αυγερινοπούλου

Τ. Βουλευτού Ν. Ηλείας, Ν.Δ.

Διδάκτορος Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου

Παρακολουθώντας κανείς την οργάνωση της 38ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) και τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού διαπίστωσε για άλλη μια φορά την καταστρατήγηση των συνταγματικών μας δικαιωμάτων , όπως αυτά έχουν κατοχυρωθεί αιώνες τώρα, και τον εμπαιγμό της κοινής λογικής.

Το δικαίωμα της συνάθροισης, ή «ελευθερία του συνέρχεσθαι» κατοχυρώνεται στο άρθρο 11 του Συντάγματος και αποτελεί το αρχαιότερο δικαίωμα της συλλογικής ή ομαδικής δράσης στο Ελληνικό συνταγματικό δίκαιο.  Κατοχυρώθηκε δε ήδη από 1864 και έκτοτε από όλα τα Ελληνικά Συντάγματα και προστατεύει τις ανοιχτές ειρηνικές συναθροίσεις. Όσοι όμως συμπολίτες μας συγκεντρώθηκαν κατά τις τελευταίες ημέρες, ενόψει της ΔΕΘ στη Θεσσαλονίκη, θέλοντας να διαμαρτυρηθούν για την ανθελληνική, διμερή σύμβαση που έχει υπογράψει η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με το FYROM, με την οποία αναγνωρίζεται, στην πραγματικότητα, εκ του μηδενός, Μακεδονική «εθνότητα»,  δεν μπόρεσαν να ασκήσουν το εν λόγω δικαίωμά τους και να διαμαρτυρηθούν, καθώς παρεμποδίστηκαν ακόμα και να πλησιάσουν στη ΔΕΘ. Η Αστυνομία τους κράτησε πολλά χιλιόμετρα μακριά από τα σημεία συνάντησης ματαιώνοντας το δικαίωμά τους. Πολλοί δε εξ αυτών, οι οποίοι κατόρθωσαν να πλησιάσουν στα σημεία συνάντησης δέχτηκαν προπηλακισμούς και δακρυγόνα. Τα δε τηλεοπτικά κανάλια δεν έδειξαν παρά ελάχιστες από τις σκληρές σκηνές που ακολούθησαν, καθώς στην Ελλάδα πια ούτε η ελευθερία του τύπου – ένα ακόμα κατοχυρωμένο δικαίωμα κατ’ άρθρο 14 Συντάγματος – δεν προστατεύεται στην πράξη πλήρως, καθώς τα ΜΜΕ έμμεσα ή άμεσα χειραγωγούνται, ώστε να παρουσιάσουν μια ωραιοποιημένη εικόνα μιας – κατά τα άλλα – σε αποσύνθεση διακυβέρνησης.

Για «δίκαιη ανάπτυξη» έκανε αναφορά ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, όρος ο οποίος παραπέμπει όχι στα ανεπτυγμένα κράτη, όπως τόσες δεκαετίες είχε κατορθώσει να είναι η Ελλάδα, αλλά στα αναπτυσσόμενα κράτη, του πάλαι ποτέ ονομαζόμενου «τρίτου κόσμου.» Και στους πολίτες αυτού του τύπου κράτους θεώρησε ότι αναφέρεται κατά την ομιλία του, καθώς εμφάνισε τις «κακοτοπιές» της Κυβέρνησής του ως θετικά μέτρα «δίκαιης ανάπτυξης» για τους πολίτες. Ανήγγειλε, επί παραδείγματι, ότι φέτος περί των 300.000 νοικοκυριών θα λάβουν επιδότηση ενοικίου. Ξέχασε όμως να αναφέρει ότι δεν πρόκειται περί παροχής, αλλά περί περικοπής αυτής της επιδότησης η οποία ήδη υπάρχει, καθώς ο μέχρι τώρα αριθμός δικαιούχων του επιδόματος ενοικίου, ανέρχεται δια νόμου και προηγούμενη υπουργική απόφαση, στα 600.000 νοικοκυριά. Μείωσε δηλαδή στο μισό την παροχή που ήδη δικαιούνται οι Έλληνες πολίτες. Μας είπε ότι ελπίζει ότι η περικοπή των συντάξεων δεν θα συντελεστεί άμεσα, από 1/1/19 όπως η δική του Κυβέρνηση είχε συμφωνήσει να περικόψει, αλλά ότι ενδέχεται να καθυστερήσει ή να γίνει με δόσεις. Μόνο έχοντας στο μυαλό του τις εκλογές και το πώς θα υποστεί τη λιγότερη εκλογική συντριβή, διαπραγματεύεται με τους ετέρους όχι την μη μείωση των συντάξεων, όπως ζήτησε η Νέα Δημοκρατία, αλλά την αναστολή της μείωσης για λίγο χρονικό διάστημα. Ελπίζουμε υπό την πίεση των πολιτών και των κομμάτων, να μην καταθέσει πρόβλεψη περί περαιτέρω περικοπής των συντάξεων στο Σχέδιο Προϋπολογισμού που θα κατατεθεί σε λίγες ημέρες στη Βουλή. Άλλωστε οι Έλληνες πολίτες, έχουν ήδη υποστεί πολλαπλές περικοπές των συντάξεών τους και δεν επιτρέπονται πλέον περαιτέρω περικοπές. Κατοχυρώνεται δε το δικαίωμα στην κοινωνική ασφάλιση και τη σύνταξη από το άρθρο 22 Συντάγματος. Και αυτό όμως το συνταγματικό δικαίωμα θα καταλυθεί, αν μειωθούν και άλλο οι συντάξεις, γιατί ανεπαρκείς και βιώσιμες συντάξεις, και συντάξεις που δεν έχουν πλέον καμία αντιστοιχία με τις παροχές που τόσα χρόνια κατέβαλαν οι εργαζόμενοι θίγουν τον «σκληρό πυρήνα» πλέον του δικαιώματος στη σύνταξη. Όπως και αυτός θίγεται από τις δυσλειτουργίες του ΕΦΚΑ τόσους μήνες με αποτέλεσμα να μένουν ανασφάλιστοι πλήθος συμπολιτών μας.

Μήπως όμως δεν παραβιάζει η «δίκαιη ανάπτυξη» του κ. Τσίπρα το δικαίωμα των πολιτών στην «δίκαιη φορολόγηση» ; Σύμφωνα με την πρόσφατη Έκθεση του ΟΟΣΑ για την φορολογική πολιτική ανά τον κόσμο μόνο στην Ελλάδα αυξήθηκαν ιδιαιτέρως οι άμεσοι και έμμεσοι φόροι κατά την τελευταία τριετία. Οι Έλληνες πολίτες, εν μέσω οικονομικής κρίσης, και βλέποντας το εισόδημά τους να συρρικνώνεται κλήθηκαν να καταβάλλουν περισσότερους αναλογικά φόρους σε σύγκριση με τους πολίτες όλων των άλλων κρατών. Χρειάζεται να αναφέρει κανείς ότι παραβιάζονται τα άρθρα 78-80 που κατοχυρώνουν τις βάσεις ενός δίκαιου φορολογικού συστήματος στη χώρα μας, για να καταλάβει ότι έχουμε πλέον υπερφορολογηθεί και ότι δεν υπάρχει άλλη ανοχή στην κοινωνία? Οποιαδήποτε πλέον άλλη φορολογική επιβάρυνση των πολιτών, αγγίζει τα όρια του βλάσφημου, καθώς για τους αδύναμους κυρίως συμπολίτες μας τους φέρνει σε τέτοια οικονομική αδυναμία που μέχρι και η υγεία και η ζωή τους αποτελούν πλέον αντικείμενο διακινδύνευσης. Εννοείται δε, χωρίς να χρειάζεται να αναπτύξουμε το σκεπτικό πάλι, ότι με την υπερφορολόγηση δεν έρχεται οικονομική ανάπτυξη, πολύ περισσότερο μια «δίκαιη ανάπτυξη.»

Βλάσφημος όμως υπήρξε αυτή τη φορά ο Πρωθυπουργός της χώρας τουλάχιστον σε δύο ακόμα περιπτώσεις, στο θέμα των συντάξεων και στο θέμα της Ολυμπίας οδού. Σε ερώτηση δημοσιογράφου για τις συνταξιοδοτικές διαφορές, απάντησε ότι αυτές θα λυθούν ούτως ή άλλως με φυσικό τρόπο, δηλαδή με την απώλεια των πολιτών, λόγω ηλικίας. Ανήκουστο, προσβλητικό και ασυγχώρητο. Και μόνη αυτή η δήλωσή του αξιώνει παραιτήσεως! Με το ίδιο σκεπτικό, και οι δαπάνες του συστήματος υγεία, θα εξοικονομηθούν, αν ο ασθενής απωλεσθεί, παρά αν παραμείνει παρατεταμένα στο νοσοκομείο για να ιαθεί κ.α. Η βιωσιμότητα του οικονομικού προγράμματος του κ. Τσίπρα βασίζεται και στην πρόωρη απώλεια των Ελλήνων!

Ίσως με την ίδια απάθεια αντιμετωπίζει ο κ. Τσίπρας και όσα θύματα υπήρξαν τα τελευταία χρόνια στην εθνική οδό Πάτρας – Πύργου. Ενώ οι τοπικές κοινωνίες θρηνούν εδώ και χρόνια την απώλεια δεκάδων ζωών λόγω τροχαίων ατυχημάτων στην εθνική αυτή οδό, ενώ δεκάδες συμπολίτες μας έχουν τραυματιστεί ελαφρά ή σοβαρά, ο κ. Τσίπρας έκρινε ότι η κατασκευή της εθνικής οδού Πάτρα-Πύργου είναι ένα έργο επικερδές για την οικογένειά του, για την ομάδα του. Ματαίωσε την κατασκευή του έργου που είχε ήδη δρομολογηθεί από το 2014 από την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και προτίμησε να σύρεται ως τώρα η ολοκλήρωση του έργου, ώστε να το αναλάβει, πάνω από τις δυνάμεις του, την κατασκευή του ο οικογενειακός και  «κυβερνητικός φίλος» Καλογρίτσας. Στην ΔΕΘ, μας είπε, μετά από τρία (3) χρόνια καθυστέρησης, 2015 – 2018, ότι τώρα η ολοκλήρωση του αυτοκινητοδρόμου Πάτρα-Πύργου θα είναι μια από τις προτεραιότητες του. Δεν γνωρίζουμε βέβαια γιατί «τώρα» και όχι και προηγουμένως. Πόσα θύματα ακόμα θα θρηνήσουμε στην άσφαλτο, μέχρι να μπορέσει να αναλάβει ο «Κυβερνητικός φίλος» την ολοκλήρωση της Ολυμπίας Οδού? Πόσα θύματα μεταξύ των Ελλήνων θα μετρήσουμε ακόμα, μέχρι να αναλάβουν όλοι οι «κυβερνητικοί φίλοι» τόσο αυτοί που βρίσκονται στην Ελλάδα, όσο και αυτοί από το εξωτερικό, να ολοκληρώσουν τα σχέδιά τους και να αποσπάσουν από τη χώρα μας αυτά που τους υποσχέθηκε ο Τσίπρας για να ανέλθει στην Κυβέρνηση?

Πρόταση για Σύσταση Γραμματείας Πρόληψης, Αντιμετώπισης και Ανασυγκρότησης από Φυσικές και Ανθρωπογενείς Καταστροφές στο Υπουργείο Περιβάλλοντος

Πρόταση για Σύσταση Γραμματείας Πρόληψης, Αντιμετώπισης και Ανασυγκρότησης από Φυσικές και Ανθρωπογενείς Καταστροφές στο Υπουργείο Περιβάλλοντος

Το παρόν άρθρο προκρίνει τη σύσταση μιας νέας Διεύθυνσης ή Γραμματείας Πρόληψης, Αντιμετώπισης και Ανασυγκρότησης από Φυσικές και Ανθρωπογενείς Καταστροφές η οποία θα υπάγεται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος ως την ορθή θεσμική αναθεώρηση που πρέπει να συντελεστεί στη χώρα μας ώστε αυτή να προστατευτεί καλύτερα από φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές και να αποφευχθούν στο μέλλον και άλλες τραγωδίες, όπως εκείνων των πυρκαγιών του 2007 στην Πελοπόννησο μέχρι την πλέον πρόσφατη στο Μάτι και τις πλημμύρες στην Μάνδρα. Η νέα Διεύθυνση ή Γραμματεία στο Υπουργείο Περιβάλλοντος θα αναλάβει το σημαντικότερο μέρος της οργάνωσης των προληπτικών μέτρων (prevention) και των μέτρων αποκατάστασης (reconstruction) πριν και μετά από τις φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές, ενώ είτε η ίδια είτε ένα άλλο όργανο θα επιμελείται τον συντονισμό της ετοιμότητας και της ανταπόκρισης (response)  όλων των αρμόδιων σωμάτων σε αντίστοιχες περιπτώσεις.

Προσφάτως ενημερωθήκαμε για τη σύσταση από την Κυβέρνηση μιας Εθνικής  Υπηρεσίας Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών υπαγόμενη στο Υπουργείο Εσωτερικών. Ενώ είναι προς τη σωστή κατεύθυνση η ίδρυση μιας αποτελεσματικότερη μηχανής συντονισμού, αυτή δεν επαρκή. Σε αντίθεση με τους κυβερνητικούς χαρακτηρισμούς της πρότασής τους ως μοντέρνας, ολιστικής και ανταποκρινόμενης στα πλέον πρόσφατα παραδείγματα στο εξωτερικό, αυτοί οι χαρακτηρισμοί δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Αντιθέτως η πρόταση για την ίδρυση της Εθνικής Υπηρεσίας βασίζεται σε συνήθη ή και παρωχημένα μοντέλα και αντιλήψεις εστιάζοντας το έργο της στην προετοιμασία για την ανταπόκριση (preparation for response) και στην ίδια την ανταπόκριση (response) σε περίπτωση φυσικών καταστροφών, κυρίως δηλαδή σε αυτή καθ’ εαυτή τη διαχείριση κρίσεων, την ώρα που συμβαίνουν, καθώς και με τον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων (Πυροσβεστική Υπηρεσία, ΕΚΑΒ, ΕΛΑΣ, ΕΕΣ, Λιμενικό Σώμα, Εθελοντικά Σώματα, ΓΕΣ, ΓΕΝ, ΓΕΑ, Δασική Υπηρεσία, τεχνικές υπηρεσίες και διευθύνσεις του υπουργείου Υποδομών), και των οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ο καλύτερος συντονισμός των οργάνων, σε σχέση με το συντονισμό που υπάρχει σήμερα, είναι αναγκαίος και επιβεβλημένος, αλλά δεν αρκεί. Αυτή η συνταγή την οποία προτείνει η Κυβέρνηση είναι καταδικασμένη στην αποτυχία και σε επανάληψη τραγωδιών στη χώρα μας. Ένα τέτοιο όργανο, όπως η προτεινόμενη Εθνική Υπηρεσία Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών, δεν επαρκεί από μόνο του για να αποσοβήσει μια φυσική ή ανθρωπογενή καταστροφή, δηλαδή δεν μπορεί να ανταποκριθεί στο κύριο μέλημα της Πολιτείας, το οποίο θα πρέπει να είναι η πρόληψη. Σίγουρα δε δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην μεσοπρόθεση και μακροπρόθεση αποκατάσταση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος την επόμενη ημέρα της καταστροφής.

Η ως τώρα οργάνωση της πρόληψης και της αντιμετώπισης των φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών σε πολλά κράτη ανήκε στην αρμοδιότητα των Υπουργείων είτε Πολιτικής Προστασίας είτε Εσωτερικών – σε λιγότερες περιπτώσεις – Αμύνης κ.α. Κατά τα τελευταία όμως χρόνια το ζήτημα των φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών αναδεικνύεται ως ένα πρωτίστως περιβαλλοντικό ζήτημα και πλέον αντίστοιχα Υπουργεία Περιβάλλοντος ή Οργανισμοί Περιβαλλοντικοί αναλαμβάνουν όλο και σπουδαιότερο ρόλο σε αυτόν τον τομέα. Αξίζει να μελετήσει κανείς σχετικά και το Πλαίσιο της Σεντάι για τη Μείωση του Κινδύνου των Καταστροφών, το οποίο παρουσιάζει μια ολιστική προσέγγιση της μείωσης του κινδύνου, μέσα από πολιτικές βιωσίμου αναπτύξεως: https://www.unisdr.org/we/coordinate/sendai-framework

Αυτό συμβαίνει, μεταξύ άλλων, καθώς:

– αφ’ ενός εντείνεται το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής, φαινόμενο περιβαλλοντικό, το οποίο είναι γενεσιουργό πολλών φυσικών καταστροφών, άρα πρέπει να λάβουμε μέτρα αντιμετώπισής του, αλλά και να καταστήσουμε τις κοινωνίες μας ανθεκτικές (resilient societies) προς τις φυσικές καταστροφές μέσα από ένα περιβαλλοντικό – κλιματικό πρίσμα,

– αφ’ ετέρου οι φυσικές καταστροφές έχουν τόσο την αιτία τους στην λανθασμένη διαχείριση των φυσικών πόρων, π.χ. πλημμύρες από μη ορθή διαχείριση ποταμών και ρεμάτων, όσο και παρουσιάζουν εκτεταμένες επιπτώσεις στους φυσικούς πόρους, π.χ. καμένες δασικές εκτάσεις, απώλεια βιοποικιλότητας, άρα η διάσταση της περιβαλλοντικής διαχείρισης διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο,

– οι δε ανθρωπογενείς καταστροφές συνδέουν επίσης ως επί το πλείστον την γενεσιουργό αιτία τους με την λανθασμένη διαχείριση των φυσικών πόρων ή τη μη συμμόρφωση σε περιβαλλοντικά πρότυπα, π.χ. εκρήξεις εργοστασίων λόγω χημικών ή πολεοδομικά ακατάλληλα πρότυπα, έχουν δε εκτεταμένες επιπτώσεις στους φυσικούς πόρους, π.χ. εμπρησμός, ρύπανση υδάτων, άρα και εν προκειμένω κρίσιμο στοιχείο για τη διαχείριση των καταστροφών είναι η περιβαλλοντική εν ευρεία εννοία διαχείριση.

Επιπρόσθετα, η Διοίκηση, μετά από μια φυσική ή ανθρωπογενή καταστροφή, έχει ενώπιόν της όχι μόνο μια ανθρωπιστική κρίση (humanitarian crisis) στην οποία πρέπει να ανταποκριθεί, ή και την πρόκληση της ανασυγκρότησης του αστικού, γεωργικού ή βιομηχανικού περιβάλλοντος, αλλά παράλληλα βρίσκεται ενώπιον μιας  περιβαλλοντικής κρίσης (environmental crisis) η οποία απαιτεί και την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος. Η δε αποκατάσταση πρέπει να είναι περιβαλλοντικά ορθή και βασισμένη σε πρότυπα βιωσιμότητας.

Συνεπώς τόσο η πρόληψη, όσο και η ανταπόκριση και η αποκατάσταση πριν και μετά από μια φυσική ή ανθρωπογενή καταστροφή επιβάλλει μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό, μέτρα πολιτικής και νομοθεσίας κυρίως περιβαλλοντικού χαρακτήρα εντός των προτύπων της βιωσιμότητας. Για αυτούς τους λόγους, η σύγχρονη διεθνής πρακτική, σύμφωνα, για παράδειγμα, και με τις συστάσεις του Joint Unit του United Nations Environment Program / Office of Cooperation in Humanitarian Affairs, τείνει να εστιάζει στην πρόληψη, την αντιμετώπιση και την ανασυγκρότηση των κατεστραμμένων περιοχών μέσα και από το περιβαλλοντικό και όχι μόνο το ανθρωπιστικό πρίσμα. Συστήνει δε ολιστική αντιμετώπιση του ζητήματος, με έμφαση στην πρόληψη, και δεν αρκείται στον αποτελεσματικό συντονισμό των κρατικών δυνάμεων την ώρα του συμβάντος.

Οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση, όπως η προτεινόμενη από την παρούσα Κυβέρνηση, συγκρότηση ενός συντονιστικού κατ’ ουσίαν οργάνου, όπως είναι η αναφερόμενη Εθνική  Υπηρεσία Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών, είναι παρωχημένη, μονομερής, εκ προοιμίου περιορισμένη ως προς την αποτελεσματικότητά της και αναποτελεσματική. Δύναται δε η Εθνική Υπηρεσία να υφίσταται μόνο ως ένα όργανο εκτάκτου ανάγκης, για τη διαχείριση κρίσεων, για την προετοιμασία για ανταπόκριση και τη άμεση ανταπόκριση στην περίπτωση μιας φυσικής ή ανθρωπογενούς καταστροφής, δηλαδή για περιορισμένο χρονικό διάστημα ημερών ή το πολύ εβδομάδων πριν και μετά από μια καταστροφή. Δεν δύναται όμως αυτή να λειτουργήσει ως αποτελεσματικός θεσμός πρόληψης και αποκατάστασης. Αποτελεί δε μια επανάληψη του ισχύοντος ως τώρα θεσμικού πλαισίου και δεν συνιστά καμία απολύτως καινοτομία.  

Συνεπώς για να μπορέσει η Ελλάδα, η οποία είναι μια χώρα ευάλωτη στις φυσικές καταστροφές, να προστατευθεί αποτελεσματικά, θα πρέπει να συστήσουμε μια διευρυμένη Διεύθυνση ή Γραμματεία Πρόληψης, Αντιμετώπισης και Ανασυγκρότησης από Φυσικές και Ανθρωπογενείς Καταστροφέςη οποία θα υπάγεται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος.

Δρ. Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου

Τ. Βουλευτής Ν. Ηλείας – Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής

Βραβευθείσα με το «Πράσινο Αστέρι» του ΟΗΕ για την Πρόληψη, Αντιμετώπιση και Ανασυγκρότηση σε περιπτώσεις Φυσικών και ανθρωπογενών Καταστροφών

Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Δικαίου, Επιστήμης & Τεχνολογίας

«Ένας Πρωθυπουργός που δεν είχε διαβάσει την ύλη της Α΄ Γυμνασίου»… ή αλλιώς το «Πρωθυπουργικό Διάγγελμα από την Ιθάκη»

«Ένας Πρωθυπουργός που δεν είχε διαβάσει την ύλη της Α΄ Γυμνασίου»… ή αλλιώς το «Πρωθυπουργικό Διάγγελμα από την Ιθάκη»

Μόλις γίναμε ακροατές στο Διάγγελμα του Πρωθυπουργού από την Ιθάκη. Πρόκειται περί κειμένου το οποίο θα μπορούσε να είχε συνταχθεί με ευκολία και από μαθητές της Α’ Γυμνασίου οι οποίοι μόλις είχαν διδαχθεί κάποια κεφάλαια από την Οδύσσεια. Με δυσκολία δε ο ίδιος το απήγγειλε. Του το γράψανε άλλοι και δεν μπορούσε να το απαγγείλει!!

Ένα Διάγγελμα το οποίο είναι άνευ περιεχομένου και το οποίο δεν περιείχε καμία κατεύθυνση και καμία πληροφόρηση για το μέλλον της χώρας προς τον Ελληνικό λαό. Αντιθέτως το επιπόλαιο περιεχόμενό του αποτελεί πρόκληση για τους Έλληνες οι οποίοι έχουν φτωχοποιηθεί όλα αυτά τα χρόνια. Αποτελεί πρόκληση για τις δικές μας γενιές, των οποίων η Οδύσσεια συνεχίζεται, καθώς θα κληθούμε να αποπληρώσουμε τα 200 δις τα οποία μας χρέωσε η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ήδη από το 2015. Και για όσους έφυγαν μόνιμα στο εξωτερικό για ανεύρεση εργασίας, καθώς εδώ δεν είχαν πλέον «στον ήλιο μοίρα».

Αναφέρθηκε σε διαφθορά και κλίκες εκείνος που η οικογένειά του έδωσε μαθήματα παράνομου δανεισμού και ρυθμίσεων σε τράπεζες και δεν άφησε δημόσιο έργο για δημόσιο έργο που να μην προσπαθήσει να το αναλάβουν οι οικείοι του, αλλιώς δεν το έργο δεν θα μπορούσε να γίνει. Μήπως ξεχνάμε την Ολυμπία Οδό (Πάτρα-Πύργος) που αντί να γίνει ήδη από το 2015, ακόμα περιμένουμε να “ξεμπλέξει” ο “μπροστινός” της οικογένειας Τσίπρα, εργολάβος κ. Καλογρίτσας, για να ξεκινήσουν οι εργασίες? Από τη μεγαλύτερη δημόσια σύμβαση ως την πιο απλή, είναι οι άνθρωποι του Τσίπρα μέσα. Δείτε, για παράδειγμα, τους επωφελούμενους στα ιδιωτικοποιημένα αεροδρόμια.

Αναφέρθηκε σε έξοδο από τα Μνημόνια – από τα Μνημόνια στα οποία το ΠΑΣΟΚ μας έβαλε. Έξοδο θεωρεί την αυτόματη λήψη της υπογραφής του τελευταίου Μνημονίου του 2015, που αυτός υπέγραψε. Ένα Μνημόνιο στο οποίο ποτέ δεν θα είχαμε μπει, αν δεν έκανε την αποτυχημένη διαπραγμάτευση με το ΌΧΙ που τελικά και ετεροχρονισμένα έκανε ΝΑΙ ο ίδιος.  Αξιότιμε κ. Πρωθυπουργέ, θα είχαμε βγει από τα Μνημόνια ήδη από τον Απρίλη 2015, αν εσείς επιτρέπατε στην Κυβέρνηση Σαμαρά να ολοκληρώσει το έργο της και δεν την  οδηγούσατε σε πρόωρη διάλυση της Βουλής και την πτώση της Κυβέρνησης με αφορμή τις Προεδρικές εκλογές. Η Ελλάδα, αποπληρώντας μόλις 1,5 δις ευρώ (email Χαρδούβελη) και χωρίς επιβαρύνει το δημόσιο χρέος της επιπλέον κατά 200 δις ευρώ λόγω της δικής σας διακυβέρνησης (δήλωση Ρέγκλινγκ) θα είχε κάνει ήδη από το 2015 μια καθαρή έξοδο από τα Μνημόνια.

Οι συνεργάτες σας, οι οποίοι σας εισηγήθηκαν να απαγγείλετε το “ποίημα” από την Ιθάκη, “έτσι συμβολικά”, δεν πρέπει να είχαν διαβάσει τις τελευταίες ραψωδίες για το τι έγινε όταν έφτασε ο Οδυσσέας στην Ιθάκη. Δεν τελείωσαν εκεί τα βάσανά του – τον περιμέναν οι Μνηστήρες και τόσα άλλα. Όπως περιμένουν ακόμα και τον Ελληνικό λαό από εδώ και πέρα  η μείωση των συντάξεων, τα υψηλά πλεονάσματα που θα οδηγήσουν σε νέες περικοπές, τα νέα μέτρα λιτότητας που θα χρειαστούν, ώστε να ανταποκριθούμε στις διεθνείς δεσμεύσεις μας, οι συμφωνίες που έχετε ήδη υπογράψει και θα διαρκέσουν ως το 2059, αν θυμάμαι καλά…

Α, σωστά! Οι συνεργάτες σας διαβάζουν μόνο νέα Ελληνική ιστορία και όχι και αρχαία – μάλλον διάβασαν την Ιθάκη μόνο από τον Καβάφη – όχι και από τον Όμηρο. Για αυτό δεν ήξεραν τι ακολούθησε της έλευσης του Οδυσσέα στην Ιθάκη… Έτσι φάνηκε και από την αναγνώριση του FYROM ως “Βόρειας Μακεδονίας” και των Σκοπιανών ως Μακεδόνων από το Κόμμα σας.

Αλλά και εσείς; Πώς σας διέφυγε η ύλη της Ά Γυμνασίου; Στο Πανεπιστήμιο οι ασχολίες σας ήταν οι κομματικές εκδηλώσεις και η οργάνωση απεργιών και διαδηλώσεων, στο Λύκειο οι καταλήψεις, στο Γυμνάσιο τι κάνατε και ήσασταν εκτός τάξης;

Αν είχατε προσέξει την ύλη της Ά Γυμνασίου, ουδείς θα υφίστατο σήμερα το παιδαριώδες Πρωθυπουργικό διάγγελμα το οποίο μόλις ακούσαμε! Καταφέρατε ακόμα και ο όρος «Πρωθυπουργικό Διάγγελμα» να χάσει το νόημά του. Όπως το νόημά τους έχουν χάσει και οι ζωές πολλών από εμάς πλέον…

Οι ευκαιρίες για την Ελλάδα από τις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια

Οι ευκαιρίες για την Ελλάδα από τις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια

Ενώ ακόμα και παραδοσιακά πετρελαϊκές χώρες, όπως η Σαουδική Αραβία, περνούν σε σημαντικές επενδύσεις στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), η  καθυστέρηση στην ενεργειακή μετάβαση της χώρας μας, η οποία έχει σπουδαίο ενεργειακό δυναμικό, παραμένει  ένα δυσάρεστο γεγονός. Το υπάρχον ενεργειακό πλέγμα δεν είναι ούτε αποτελεσματικό, ούτε αποδοτικό, ούτε οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά βιώσιμο. Οι συμβατικές μορφές ενέργειας, όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν περίπου το 84,8% της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ενέργειας, ενώ το ποσοστό των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας καταλαμβάνει μόλις το 15,2% σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2016. (Πηγή:http://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=t2020_31&plugin=1.)

Το ενεργειακό ισοζύγιο, συνεπώς, της Ελλάδας παραμένει δυσανάλογο σε σχέση με αυτό που θα έπρεπε και θα μπορούσε να είναι. Η εικόνα γίνεται ακόμα πιο «σκοτεινή» αν συνυπολογίσουμε τις αρνητικές επιπτώσεις από την εκτεταμένη χρήση των συμβατικών μορφών ενέργειας και το κόστος τους το οποίο θα έπρεπε να ενσωματωθεί σε μια ολοκληρωμένη Μελέτη Κόστους – Οφέλους (Cost-Benefit Analysis) της Ελληνικής Οικονομίας. Ιδίως, αν λάβει κανείς υπόψη ότι, ενώ το ανθρώπινο δυναμικό της χώρας μας έχει προσφέρει τα μάλα εδώ και δεκαετίες παγκοσμίως σε όλους τους τομείς των βιώσιμων μεταφορών (π.χ. ηλεκτρικά αυτοκίνητα, πλοία, αεροπλάνα με εναλλακτικά καύσιμα), το σχετικό μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στη κατανάλωση καυσίμων μεταφορών στην Ελλάδα παραμένει λιγότερο από 2,0%, τότε αντιλαμβανόμαστε εύκολα ότι η χώρα μας, και σε αυτή την περίπτωση δεν αξιοποιεί όχι μόνο τους φυσικούς, αλλά ούτε και τους ανθρωπίνους πόρους της.

Το ερώτημα είναι πώς μπορεί να σχεδιαστεί μια έγκαιρη και αποτελεσματική μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο, προσιτό, ασφαλές και χωρίς αποκλεισμούς ενεργειακό σύστημα, όπως αποτυπώνεται στο Στόχο 7 της Βιώσιμης Ανάπτυξης. Η Ελλάδα πρέπει να υιοθετήσει ρητώς ένα σύνολο διατάξεων, ικανών να αποδεσμεύσουν τη χώρα από την υψηλή εξάρτηση από το πετρέλαιο, αλλά και να σχεδιάσει πολιτικές ικανές να απορροφήσουν τα διαθέσιμα διεθνή και ευρωπαϊκά κονδύλια για την ενεργειακή μετάβαση. Σύμφωνα με τον Γ.Γ. του ΟΗΕ, κ. Antonio Guterres, οι δαπάνες για την ενεργειακή μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλού άνθρακος θα ανέλθουν τα επόμενα χρόνια σε 37 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ επεσήμανε ότι «εάν οι χώρες ανταποκριθούν στις φιλοδοξίες τους να αυξήσουν την ηλιακή και αιολική ενέργεια και τα πράσινα κτίρια, να εγκαταστήσουν καθαρότερες μεταφορές και να εφαρμόσουν βιώσιμες λύσεις για τα απόβλητα, τότε υπάρχει επενδυτικό δυναμικό 23 τρισεκατομμυρίων δολαρίων μέχρι το 2030».

Πέρα από το διεθνές πεδίο, στην Ελλάδα «ανοίγονται» νέες επενδυτικές ευκαιρίες μέσα από τα διαθέσιμα οικονομικά και επενδυτικά μέσα που προσφέρονται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα ευρωπαϊκά κονδύλια που διατίθενται προς διευκόλυνση της μετάβασης της ΕΕ σε μια καθαρή και σύγχρονη οικονομία είναι ποικίλα. Οι επενδύσεις σε σημαντικά ευρωπαϊκά έργα ενεργειακών υποδομών θα αγγίξουν τα 873 εκατομμύρια ευρώ, ενώ για την περίοδο 2014-2020, η ΕΕ επενδύει περίπου 918 εκατ. ευρώ στην ενεργειακή απόδοση για βελτιώσεις στα δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, καθώς και στην υψηλή απόδοση συμπαραγωγής και τηλεθέρμανσης, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην έξυπνη ενεργειακή υποδομή. Καθώς πρόκειται εν προκειμένω για μικρά κονδύλια σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, θα υποστηρίζει, επιπλέον, με τουλάχιστον 2,6 δισεκατομμύρια ευρώ την έρευνα και την καινοτομία σε τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα, ενώ το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» τη περίοδο 2018-2020 θα διαθέσει πάνω από 2 δισεκατομμύρια ευρώ για την υποστήριξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ενέργεια και τη κλιματική αλλαγή, με το συνολικό ποσό να μπορεί να ανέλθει σε 3 δισεκατομμύρια ευρώ.

Η χρηματοδοτική ανάγκη έρχεται να τονιστεί και από την Υψηλού Επιπέδου Συνδιάσκεψη για τη Χρηματοδότηση της Βιώσιμης Ανάπτυξης (High-levelconference: Financing sustainable growth) που πραγματοποιήθηκε στις 22 Μαρτίου 2018 υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η Διάσκεψη θέτει σε εφαρμογή τη στρατηγική της ΕΕ για μια πιο πράσινη και καθαρή ενέργεια, ενώ μέσω του Σχεδίου Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιτυγχάνεται ο αναπροσανατολισμός των ροών κεφαλαίων με την ΕΕ να δεσμεύεται να διαθέσει τουλάχιστον το 20% του προϋπολογισμού της σε δράσεις άμεσα συναφείς με το κλίμα και να επεκτείνει τη χρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων 2.0 μέχρι το 2020 αυξάνοντας τους επενδυτικούς στόχους στα 500 δισ. ευρώ.

Προσφέρονται, ως εκ τούτου, στην Ελλάδα ποικίλες ευκαιρίες για επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια. Απαιτείται μόνο ο κατάλληλος μεσοπρόθεσμος στρατηγικός σχεδιασμός και το αντίστοιχο νομοθετικό πλαίσιο που να συνοδεύονται από ισχυρή πολιτική βούληση. Επιπλέον, στην ενεργειακή μετάβαση καίριο ρόλο θα διαδραματίσουν οι ενεργειακές αγορές, η συμπεριφορά των καταναλωτών και οι τεχνολογικές εξελίξεις, ενώ μοχλός για τη μετάβαση θα είναι αδιαμφισβήτητα η εκπαίδευση και οι επενδύσεις.

—–

Η Δρ. Διονυσία – Θεοδώρα Αυγερινοπούλου είναι Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος και Ενέργειας του ICC Hellas, τ. Βουλευτής Ν. Ηλείας, Πρόεδρος της Μόνιμης Ειδικής Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής

Παγκόσμια Ημέρα για το Νερό 2018: Λύσεις που προσφέρει η ίδια η φύση για την διαχείριση των υδάτων

Παγκόσμια Ημέρα για το Νερό 2018: Λύσεις που προσφέρει η ίδια η φύση για την διαχείριση των υδάτων

Της Δρος Διονυσίας-Θεοδώρας Αυγερινοπούλου

Το 1992, χρονιά κατά την οποία διοργανώθηκε η σπουδαία Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξηστο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας και κατά την οποία υιοθετήθηκαν σημαντικές διεθνείς συνθήκες, όπως η Συνθήκη-Πλαίσιο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή και η Σύμβαση για την Προστασία της Βιοποικιλότητα, αλλά και διάσημων πλέον πολιτικών κειμένων, όπως η Ατζέντα 21, ορίστηκε και η 22η Μαρτίου να εορτάζεται ως η Παγκόσμια Ημέρα Νερού, ώστε να αποτελεί μια συνεχή υπενθύμιση στην ανθρωπότητα για τις συνεχείς προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο σπουδαιότερος παράγοντας για τη ζωή μας, αλλά και ένα σημαντικό εργαλείο ανάπτυξη, οι υδατικοί πόροι.

Κάθε χρονιά ως σήμερα μια διαφορετική θεματική σε σχέση με το νερό αναδεικνύεται.

Φέτος η Ημέρα είναι αφιερωμένη στις λύσεις που προσφέρει η ίδια η φύση για την διαχείριση των υδάτων, δηλαδή στην καλή λειτουργία των λιμνών, των υγροβιοτόπων και των φυσικών πλημμυρικών ζωνών.

Όπως πολλές άλλες εορταστικές ημέρες, δεν πρόκειται για ημέρα χαράς και ευφροσύνης ψυχής, αλλά για ημέρα μνήμης, ημέρα που στοχεύει να μας ευαισθητοποιήσει για ένα υπαρκτό και ενίοτε οξύ πρόβλημα, το οποίο ειδάλλως τείνουμε να το ξεχάσουμε μέσα στην καθημερινότητά μας. Το αυτό συμβαίνει και με τους υγροβιοτόπους.

Ως λίμνες εννοούνται τόσο οι φυσικές όσο και οι τεχνικές. Οι υγροβιότοποι ή υγρότοποι, είναι τόποι που καλύπτονται μόνιμα ή εποχικά από ρηχά νερά ή που δεν καλύπτονται πλήρως από νερά, αλλά που έχουν ένα υγρό υπόστρωμα για μεγάλο διάστημα του έτους και φιλοξενούν πλούσια και ιδιαίτερη βιοποικιλότητα. Η Σύμβαση Ramsar εξειδικεύει τους υγροτόπους που χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας διεθνώς, αλλά πλήθος μικρότερων υγροτόπων είναι διασπαρμένοι στο έδαφος όλων των χωρών και αποτελούν την κατοικία, ίσως και τα μόνα καταφύγια ζωής για χιλιάδες είδη. Προστατευόμενοι ή μη οι υγροβιότοποι βρίσκονται σήμερα υπό εγκατάλειψη και υπό εξαφάνιση. Το ίδιο και τα είδη που φιλοξενούν. Ομοίως ενδιαφέρον έχουν και οι πλημμυρικές ζώνες οι οποίες αποτελούν τις φυσικές αντιστάσεις προς τον επικίνδυνο πλημμυρισμό, των γύρω βιοτόπων. Όλα δε τα σημεία, αποτελούν φυσικούς ταμιευτήρες γλυκού νερού.

Τα δύο τρίτα των υγροβιοτόπων παγκοσμίως, σύμφωνα με επίσημες μετρήσεις του ΟΗΕ, έχουν ήδη καταστραφεί. Χιλιάδες είδη χλωρίδας και πανίδας έχουν απωλέσει την φυσική τους κατοικία. Η απώλεια των λιμνών και υγροβιοτόπων και των πλημμυρικών ζωνών έχει οδηγήσει στη διασάλευση του μικροκλίματος των επί μέρους περιοχών, στην διατάραξη της βιολογικής αλυσίδας, στην έλλειψη αποθεμάτων νερού, στην έλλειψη επαρκούς τροφής και ανάπτυξης ακόμα και για τον ίδιο τον άνθρωπο, στην ανεπαρκή διαχείριση των πλημμυρικών φαινομένων. Και όλα αυτά, από την κακή, ανθρωπογενή, διαχείριση των οικοσυστημάτων μας. Ας μην πάμε με τον νου μας μακριά, σε αναπτυσσόμενες χώρες. Για να δούμε αν ισχύουν αυτοί οι αριθμοί, ας μείνουμε στην Ελλάδα, και ελάτε να σας φιλοξενήσω στην ιδιαίτερη πατρίδα μου, πανέμορφο τόπο, επιλογή θεών, ημιθέων, Ολυμπιονικών και ανθρώπων, την Ηλεία. Από τις τρεις λίμνες που διέθετε, σε ένα πανέμορφο σύμπλεγμα, του Καϊάφα, της Αγουλινίτσας και της Μουριάς, σήμερα οι δύο λίμνες έχουν αποξηρανθεί, και εξακολουθεί να υπάρχει μόνο η λίμνη του Καϊάφα, η οποία είναι σε τμήματά της ρυπασμένη. Έχουμε τρεις ποταμούς, τον Αλφειό, τον Πηνειό και την Νέδα, των οποίων η διαχείριση της απορροής τους είναι τόσο φτωχή που παρουσιάζονται συχνά πλημμυρικά φαινόμενα. Ομοίως πλημμυρίζουν και σε πολλά άλλα σημεία τους, όπως και στα φράγματά τους, αρδευτικά και υδροηλεκτρικά. Ο υγροβιότοπος του Κοτυχίου παρουσιάζει διάβρωση του λώρου του και δεν τυγχάνει επαρκούς επιστημονικής διαχείρισης. Η τεχνητή λίμνη του Πηνειού έχει αφεθεί στη μοίρα της. Οι πηγές νόστιμου πόσιμου νερού αξιοποιούνται κατά το ήμισυ, καθώς μεγάλες ποσότητες νερού χάνονται λόγω είτε ελλιπών ή ελλαττωματικών δικτύων ύδρευσης, είτε λόγω μεγάλων απωλειών των αρδευτικών δικτύων. Τα ιαματικά νερά σε όλη την Ηλεία έχουν απαξιωθεί, ενώ τα πόσιμα ιαματικά νερά δεν έχουν αξιοποιηθεί ποτέ εμπορικά για να δώσουν ένα πρόσθετο εισόδημα στους κατοίκους της περιοχής και αφημμένα στάσιμα, αφορμίζουν. Δεκάδες περιοχές της Ηλείας δεν έχουν ακόμα και σήμερα πόσιμο νερό, ή νερό κατάλληλο για την υγιεινή και τις οικοκυρικές εργασίες!!

Σύμφωνα με το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας για το Νερό για το 2018, η φύση έχει τη δική της μηχανική υποδομή (“greeninfrastructure”). Το πρώτο που πρέπει να κάνουμε είναι να αποκαταστήσουμε τα οικοσυστήματα. Ας απορρυπάνουμε τις λίμνες, τους υγροβιότοπους και ας άρουμε, όσο είναι δυνατόν τις λανθασμένες μας παρεμβάσεις, για να λειτουργήσουν πάλι ως αντιπλημμυρικά τα έργα που η ίδια η φύση έφτιαξε γύρω από τις λίμνες, τη θάλασσα και τους ποταμούς. Αν επαναπλημμυρίσουμε τις λίμνες μας, για να αποκαταστήσουμε την βιοποικιλότητα και την τοπική θερμοκρασία. Ας σεβαστούμε την δύναμη των ποταμών και ας άρουμε ή ας μειώσουμε τη λειτουργία των δυσλειτουργούντων φραγμάτων. Εν έτη 2018 μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε πλέον τεχνολογίες απορρύπανσης του νερού, να εξασφαλίσουμε πόσιμο νερό για όλους, να διαχειριστούμε σωστά και με φειδώ τα αρδευτικά ύδατα και να απολαύσουμε με τη δέουσα προσοχή την ωφέλεια των ιαματικών υδάτων. Εν έτη 2018, ας πάρουμε επιτέλους μια σοφή απόφαση «να συνεργαστούμε με τη φύση!»

*Η Δρ. Διονυσία -Θεοδώρα Αυγερινοπούλου είναι:

-Αντιπρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Παγκοσμίου Οργανισμού Σύμπραξης για το Νερό

-Τ. Βουλευτής Ν. Ηλείας, Προέδρος της Μόνιμης Ειδικής Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής

Η Διεθνής Δεκαετία 2018 – 2028 αφιερωμένη στη βιώσιμη διαχείριση του νερού

Η Διεθνής Δεκαετία 2018 – 2028 αφιερωμένη στη βιώσιμη διαχείριση του νερού

Της Δρος Διονυσίας-Θεοδώρας Αυγερινοπούλου

Το 1961, για πρώτη φορά ορίστηκε από τον ΟΗΕ η πρώτη δεκαετία που αφιερώθηκε σε μια θεματική για τη προώθηση των στοχεύσεων του μέσω της ευαισθητοποίησης και της ανάληψης αντίστοιχων δράσεων. Κατόπιν προτροπής του Προέδρου Κένεντι, κατά τη διάρκεια της πρώτης του ομιλίας στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, αφιερώθηκε η Δεκαετία 1960 – 1970 στη Ανάπτυξη (United Nations Decade for Development). Έκτοτε, οι θεματικές που επιλέγονται έρχονται να «φωτίσουν» τα σπουδαιότερα ζητήματα που ανακύπτουν την εκάστοτε δεκαετία. Από φέτος και για τα επόμενα δέκα χρόνια, η τρέχουσα Διεθνής Δεκαετία Δράσης 2018-2028 είναι αφιερωμένη στη διαχείριση του νερού με σκοπό την βιώσιμη ανάπτυξη (International Decade for Action: “Water for Sustainable Development 2018-2028”), όπως ανακοινώθηκε επισήμως στον ΟΗΕ στις 22 Μαρτίου 2018, με αφορμή την  Παγκόσμια Ημέρα Νερού.

Η αφιέρωση αυτής της Δεκαετίας στο νερό δρα ως μια συνεχής υπενθύμιση στην ανθρωπότητα των διαρκών προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο σπουδαιότερος παράγοντας για τη ζωή μας, αλλά και ένα σημαντικό εργαλείο ανάπτυξης, οι υδατικοί πόροι. Η σπουδαιότητα του ζητήματος πιστοποιείται από το γεγονός ότι το 2005 έως το 2015, η δεκαετία είχε, εξίσου, αφιερωθεί στο νερό με σύνθημα «Water for Life», εντάσσοντας ενεργά τα ζητήματα του νερού στο κέντρο της παγκόσμιας ατζέντας.

Η Διεθνής Δεκαετία έρχεται να αφυπνίσει και να ενεργοποιήσει τη διεθνή κοινότητα ειδικότερα, και την ανθρωπότητα εν γένει για τα πλειάδες ζητήματα που ταλανίζουν αφενός τους ανθρώπους που δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλές και πόσιμο νερό και αφετέρου τους υδατικούς πόρους που εξαντλούνται και συχνά αποτελούν αντικείμενο υπερεκμετάλλευσης και ελλιπούς διαχείρισης. Οι πολίτες που έχουν δεν πρόσβαση σε ασφαλείς υπηρεσίες διαχείρισης πόσιμου νερού ανέρχονται, στο διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό, των 2,1 εκατομμυρίων, ενώ μέχρι το 2050, ο παγκόσμιος πληθυσμός θα έχει αυξηθεί κατά περίπου 2 δισεκατομμύρια ανθρώπους και συνακόλουθα η παγκόσμια ζήτηση νερού θα είναι υψηλότερη κατά 30% από τα σημερινά δεδομένα. Μάλιστα, περίπου 1,9 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε περιοχές που δυνητικά μπορούν να αντιμετωπίσουν ζητήματα λειψυδρίας, με τον αριθμό να εκτιμάται ότι θα αυξηθεί σε περίπου 3 δισεκατομμύρια μέχρι το 2050. Ζήτημα δεν αποτελεί μόνο η πρόσβαση στο νερό, αλλά και η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, καθώς 1,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν μη εγκεκριμένες και πεπαλαιωμένες πηγές πόσιμου νερού.

Στο κομμάτι της διαχείρισης των υδάτων η ίδια η φύση προσφέρει λύσεις για τη καλή λειτουργία των λιμνών, των υγροβιοτόπων και των φυσικών πλημμυρικών ζωνών. Ωστόσο, τα δύο τρίτα των υγροβιοτόπων παγκοσμίως, σύμφωνα με επίσημες μετρήσεις του ΟΗΕ, έχουν ήδη καταστραφεί. Χιλιάδες είδη χλωρίδας και πανίδας έχουν απολέσει την φυσική τους κατοικία. Η απώλεια των λιμνών και υγροβιοτόπων και των πλημμυρικών ζωνών έχει οδηγήσει στη διασάλευση του μικροκλίματος των επί μέρους περιοχών, στην διατάραξη της βιολογικής αλυσίδας, στην έλλειψη αποθεμάτων νερού, στην έλλειψη επαρκούς τροφής και ανάπτυξης ακόμα και για τον ίδιο τον άνθρωπο, στην ανεπαρκή διαχείριση των πλημμυρικών φαινομένων.

Σύμφωνα με τη στόχευση της Διεθνούς Δεκαετίας Δράσης για το Νερό, πρώτα μελήματα είναι η πρόσβαση σε ασφαλές, πόσιμο νερό για όλους, η πρόσβαση σε νερό επαρκές για την υγιεινή, η διαχείριση και αποφυγή πλημμυρών, αλλά και ξηρασίας και η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων και η βιώσιμη διαχείριση αυτού του σπάνιου και σημαντικού πόρου, περιορίζοντας την άκρατη κατασπατάλησή του. Όλα τα διεθνή περιβαλλοντικά κείμενα, και τα διεθνή κείμενα σε σχέση με τις φυσικές καταστροφές, όπως η Συμφωνία των Παρισίων για τις Κλιματικές Αλλαγές και η Συμφωνία Σεντάι για τις φυσικές καταστροφές θέτουν το ζήτημα διαχείρισης του νερού στο κέντρο των πολιτικών. Εν έτη 2018 μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε πλέον τεχνολογίες απορρύπανσης του νερού, να εξασφαλίσουμε πόσιμο νερό για όλους, να διαχειριστούμε σωστά και με φειδώ τα αρδευτικά ύδατα και να διαχειριστούμε με τη δέουσα προσοχή τις πιθανότητες πλημμύρας και ξηρασίας. Τέλος, η Δεκαετία για το Νερό και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη είναι ένα πλαίσιο ανάπτυξης συμμαχιών και συνεργασιών, μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, ώστε να επιτύχουμε τα επιθυμητά αποτελέσματα. Κυρίως, πρέπει να βρεθούν τα ανάλογα κονδύλια για την υλοποίηση των προγραμμάτων ορθής διαχείρισης του ύδατος παγκόσμια. Η Ελλάδα έχει ανάγκη από αντίστοιχες πολιτικές και χρηματοδοτήσεις.

Για περισσότερες πληροφορίες: https://www.un.org/pga/72/eventlatest/launchoftheinternationaldecadeofwaterforsustainabledevelopment-2018-2028/

*Αντιπροέδρου της Διοικούσας Επιτροπής του Παγκοσμίου Οργανισμού Σύμπραξης για το Νερό

Τ. Βουλευτού Ν. Ηλείας, Προέδρου της Μόνιμης Ειδικής Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής