Διάλογος πολιτικής και επιστήμης για τη μετάβαση στη νέα ψηφιακή εποχή στη διαχείριση των θαλασσίων υποθέσεων
Στη συνεδρίαση της Υποεπιτροπής Υδατικών Πόρων της Βουλής των Ελλήνων της 19ης Μαρτίου, υπό την προεδρία της Βουλευτού Ν. Ηλείας και Ειδικής Απεσταλμένης του Πρωθυπουργού για την Προστασία των Ωκεανών, Δρ. Διονυσίας – Θεοδώρας Αυγερινοπούλου, ο βασικός άξονας συζήτησης επικεντρώθηκε στην παρουσίαση του έργου του Διακυβερνητικού Οργανισμού Mercator Ocean International για την διαχείριση του θαλασσίου περιβάλλοντος. Η σύγχρονη εποχή επιτάσσει την αξιοποίηση των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης (AI) και ψηφιακών εργαλείων για την συλλογή επαρκών επιστημονικών δεδομένων και την αξιοποίηση τους με στόχο την βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα που εφαρμόζεται στη χώρα μας και χρηματοδοτείται από τον Οργανισμό Mercator αποτελεί το ψηφιακό δίδυμο του ωκεανού (Digital Twin of the Ocean), μια πλήρης ψηφιακή αναπαράσταση των ωκεανών, στην περιοχή της Κρήτης. Το Coastal Crete θα αποτελέσει το πρώτο ελληνικό ψηφιακό δίδυμο της θάλασσας, παρέχοντας στους χρήστες υπηρεσίες πληροφόρησης για ασφαλή χρήση του θαλάσσιου χώρου και λεπτομερείς προγνώσεις, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης (ακραίοι κυματισμοί και επιπτώσεις σε εγκαταστάσεις), βελτιστοποίησης δρομολόγησης πλοίων (για μείωση εκπομπών CO2), αντιμετώπισης περιβαλλοντικών κινδύνων καθώς και δεδομένα πεδίου σε πραγματικό χρόνο.
Με τις τεχνολογίες ψηφιακής ωκεανογραφίας να αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς, το Mercator Ocean International παρέχει πολύτιμα δεδομένα για την κατάσταση των ωκεανών, την πρόγνωση των καιρικών φαινομένων και την ανάλυση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Αυτές οι πληροφορίες, συνδυασμένες με την τεχνητή νοημοσύνη, δημιουργούν νέες δυνατότητες για την παρακολούθηση, πρόβλεψη και διαχείριση των θαλάσσιων περιοχών, κάτι που έχει άμεσο αντίκτυπο στον τομέα της γαλάζιας οικονομίας και της προστασίας του κλίματος.
Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών με τη εφαρμογή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για τη βελτιστοποίηση της πλοήγησης, της πρόγνωσης και της διαχείρισης των θαλάσσιων πόρων οφείλουν να αποτελέσουν προτεραιότητα για τη χώρα μας. Η χώρα μας, διαθέτοντας μία από τις μεγαλύτερες ακτογραμμές παγκοσμίως αλλά και ως παγκόσμιος ηγέτης στον τομέα της ναυτιλίας, πρέπει να ενστερνιστεί την ανάγκη για εκσυγχρονισμό, προκειμένου να παραμείνει ανταγωνιστική και να αξιοποιήσει τα οφέλη της ψηφιακής εποχής.
Η μεταβατική διαδικασία του Mercator Ocean International και η αναγωγή του σε διεθνή οργανισμό, με έδρα στην Ευρώπη, ενισχύει την ανάγκη να επενδύσουμε σε προηγμένες τεχνολογίες, οι οποίες όχι μόνο συμβάλλουν στη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων, στην προώθηση της γαλάζιας οικονομίας αλλά και στη διαμόρφωση ενός πιο ασφαλούς και αποτελεσματικού ναυτιλιακού τοπίου.
Στη συνεδρίαση που είχε ως στόχο την ενημέρωση των Βουλευτών – μελών της επιτροπής για όλα όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, συμμετείχαν αξιόλογοι ομιλητές αλλά και ένα πλήθος παρατηρητών, τόσο από το χώρο της πολιτικής όσο και από της επιστήμης.
Δεν παρέλειψαν να εκφράσουν την ικανοποίηση τους και να ευχαριστήσουν την Πρόεδρο της Επιτροπής, για την πρωτοβουλία της να αναδείξει ένα τόσο σημαντικό θέμα, ο κ. Pierre Bahurel, Γενικός Διευθυντής της Mercator Ocean International, ο οποίος ταξίδεψε ειδικά για να παραστεί στη συνεδρίαση της Επιτροπής και να παρουσιάσει τη σημασία του οργανισμού στην πρόγνωση και τη διαχείριση των θαλάσσιων δεδομένων. Επίσης, σημαντική ήταν η παρουσία του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, κ. Διονύση Σταμενίτη, καθώς και του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Μανώλη Κουτουλάκη, αλλά και των εκπροσώπων των Υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης και εξωτερικών, που ενημέρωσαν την Επιτροπή για τα προγράμματα της ελληνικής κυβέρνησης σχετικά με την ψηφιακή συλλογή και διαχείριση δεδομένων, καθώς και της κας Tatiana Hema, επικεφαλή του Μεσογειακού Σχεδίου Δράσης του Περιβαλλοντικού Προγράμματος του ΟΗΕ.
Επιπλέον, είχαμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε και τον κ. Eivind Lorentzen, Σύμβουλο του Νορβηγικού Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Αλιείας, καθώς η Νορβηγία είναι μία από τις χώρες-μέλη που συμμετέχουν στον Οργανισμό Mercator, και την κα. Laurence Auer, Πρέσβη της Γαλλίας στην Ελλάδα, η παρουσία της οποίας ενίσχυσε τη διεθνή διάσταση της συνεδρίασης.
Η συνεισφορά του ΕΛΚΕΘΕ, μέσω του Καθηγητή Γεράσιμου Κορρέ, Διευθυντή Ερευνών του ΙΩ/ΕΛΚΕΘΕ, και άλλων καθηγητών και ερευνητών, ήταν επίσης πολύτιμη για τη συζήτηση γύρω από τα ψηφιακά εργαλεία που ενισχύουν την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Επιπρόσθετα, η παρουσία της κας Μαριάννας Ναθαναήλ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία αναφέρθηκε στις χρηματοδοτήσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κλιματική αλλαγή, ενίσχυσε τη συζήτηση γύρω από τη σύνδεση των ψηφιακών εργαλείων με τις διεθνείς προσπάθειες για την κλιματική αλλαγή και την περιβαλλοντική διαχείριση.
Η λίστα των παρευρισκομένων και των παρατηρητών στην εκδήλωση περιλάμβανε επιπλέον σημαντικές προσωπικότητες από την ακαδημαϊκή κοινότητα, τα Ηνωμένα Έθνη και άλλους διεθνείς οργανισμούς.
Η συνεδρίαση ολοκληρώθηκε με την επιβεβαίωση ότι η ψηφιακή μετάβαση στις διαχείρηση των θαλασσών μας, αποτελεί αδήριτη ανάγκη και για την Ελλάδα και ότι η συζήτηση θα συνεχιστεί τόσο στο Μπουσάν της Ν. Κορέας κατά την διάρκεια της 10ης Διάσκεψης για τους Ωκεανούς, όσο και στη Νίκαια της Γαλλίας, στην τρίτη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς (UNOC3) που θα πραγματοποιηθεί τον Ιουνίο του 2025.
Λίγα λόγια για τον Mercator:
Η Πρόεδρος, υπενθύμισε στους παρευρισκομένους ότι ο Γεράρδος Μερκάτορ (Gerardus Mercator ήταν Φλαμανδός χαρτογράφος, γεωγράφος και κοσμογράφος. Ήταν διάσημος για τη δημιουργία του παγκόσμιου χάρτη το 1569, που βασίστηκε σε μία νέα προβολή που παρουσίαζε ναυτικές σταθερές πορείες (λοξοδρομίες) ως ευθείες γραμμές -μία καινοτομία που εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σε ναυτικούς χάρτες.
Ο Μερκάτορ υπήρξε επίσης ο πρώτος που χρησιμοποίησε τη λέξη «Άτλας» για την περιγραφή συλλογών χαρτών.
