Η υπό διαμόρφωση Διεθνής Συνθήκη του ΟΗΕ για τη μείωση της παραγωγής πρωτογενών πλαστικών (Global Plastics Treaty), καθώς και η εφαρμογή του ευρωπαϊκού και εθνικού πλαισίου για τη μείωση των πλαστικών και των μικροπλαστικών απασχόλησαν την Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, υπό την Προεδρία της Δρος Διονυσίας – Θεοδώρας Αυγερινοπούλου.
Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε σε μια περιβαλλοντικά κρίσιμη χρονική συγκυρία, ενόψει της νέας φάσης των διεθνών διαπραγματεύσεων για τη Διεθνή Συνθήκη του ΟΗΕ για τα Πλαστικά, της πρώτης παγκόσμιας, νομικά δεσμευτικής συμφωνίας για την αντιμετώπιση της πλαστικής ρύπανσης σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής των πλαστικών, από την παραγωγή των πρώτων υλών έως την τελική διαχείριση των αποβλήτων, οι οποίες θα διεξαχθούν από τις 30 Ιουνίου έως τις 3 Ιουλίου 2026 στο Ναϊρόμπι της Κένυας. Η Επιτροπή συνεδρίασε στο πλαίσιο αυτής της διεθνούς προετοιμασίας, επιδιώκοντας να ενημερωθεί και ει δυνατόν να συμβάλει στον διεθνή δημόσιο διάλογο.
Κατά την εισαγωγική της τοποθέτηση, η Πρόεδρος της Επιτροπής, Δρ. Διονυσία – Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, αναφέρθηκε στην σημασία της Διεθνούς Συνθήκης για τα πλαστικά και στις ανησυχητικές διαστάσεις της πλαστικής ρύπανσης παγκοσμίως, επισημαίνοντας ότι η παραγωγή πλαστικών συνεχίζει να αυξάνεται, αγγίζοντας τους 460 εκατομμύρια τόνους ετησίως. Σημείωσε ότι σημαντικό ποσοστό των πλαστικών αποβλήτων καταλήγει στο φυσικό περιβάλλον και ιδιαίτερα στις θάλασσες, ενώ ιδιαίτερη μνεία έκανε στα μικροπλαστικά και τα νανοπλαστικά, τα οποία έχουν πλέον ανιχνευθεί στα θαλάσσια οικοσυστήματα, στα τρόφιμα, στο πόσιμο νερό και στον ανθρώπινο οργανισμό, αναδεικνύοντας την ανάγκη λήψης συντονισμένων μέτρων σε διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Η Πρόεδρος της Επιτροπής σκιαγράφησε, επίσης, τις σημαντικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκή Ένωσης με κατεξοχήν την Οδηγία 904/2019 για τα πλαστικά μιας χρήσης και τους νέους κανόνες για την μείωση, επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των απορριμμάτων συσκευασίας, καθώς και τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις σε θεσμικό επίπεδο που έχει προχωρήσει η χώρα μας κατά τα τελευταία χρόνια.
Τα Μέλη της Επιτροπής ενημέρωσαν ο Πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), Δρ. Εμμανουήλ Αναδρανιστάκης, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος (ΣΒΠΕ), κ. Παναγιώτης Γεροντόπουλος, ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Βιομηχανιών Παραγωγής Υλικών και Συσκευασίας (ΣΥΒΙΠΥΣ), κ. Δημήτριος Μαντής, το Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΒΕΑ και Τομεάρχης Περιβάλλοντος, Κλιματικής Κρίσης και Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης κ. Απόστολος Σίσκος, η εκπρόσωπος της Γενικής Γραμματείας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και μέλος της Διακυβερνητικής Επιτροπής Διαπραγμάτευσης (INC), κα Αλεξάνδρα Καρποδίνη, η τ. Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πειραιώς και μέλος της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για τη ρύπανση από πλαστικά του International Science Council, κα Φανή Σακελλαριάδου, ο Υπεύθυνος Προγραμμάτων Πρόληψης Αποβλήτων του WWF Ελλάς, κ. Αχιλλέας Πληθάρας, καθώς και η ιδρύτρια της ψηφιακής πλατφόρμας Eco-RestoRATE, κα Έλενα Ζερβοπούλου.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης αναδείχθηκε η πολυδιάστατη φύση του προβλήματος της πλαστικής ρύπανσης, το οποίο συνδέεται άμεσα με την προστασία της βιοποικιλότητας, τη δημόσια υγεία, τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων, την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και την επίτευξη των στόχων της κυκλικής οικονομίας. Συζητήθηκαν δε ειδικές ροές αποβλήτων, τα αποτσίγαρα και οι χλοοτάπητες στους χώρους αθλητισμού, ενώ επισημάνθηκε η δυνατότητα μετατροπής των πλαστικών σε εναλλακτικά καύσιμα.
Κοινός τόπος των παρεμβάσεων υπήρξε η ανάγκη ενίσχυσης των δράσεων πρόληψης, η περαιτέρω προώθηση της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης και με πρόσθετα κίνητρα, η μείωση της διαρροής πλαστικών στο περιβάλλον, καθώς και η υιοθέτηση μιας φιλόδοξης αλλά εφαρμόσιμης διεθνούς συμφωνίας που θα αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το πρόβλημα σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής των πλαστικών.
Η Επιτροπή επεσήμανε ότι η αντιμετώπιση της πλαστικής ρύπανσης και των μικροπλαστικών αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές προκλήσεις της εποχής μας και απαιτεί συντονισμένη δράση σε διεθνές, ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο, με τη συμμετοχή της πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας, της επιχειρηματικότητας και της κοινωνίας των πολιτών. Υπογραμμίστηκε, τέλος, ότι η στροφή προς βιώσιμα πρότυπα κατανάλωσης είναι εξίσου κρίσιμη με τον επανασχεδιασμό της παραγωγικής διαδικασίας.
