Ο σημαίνων ρόλος της ΕΥΠ, οι αλλαγές της και η διασφάλιση της ακεραιότητάς της

Με την πρόσφατη κύρωση της Π.Ν.Π. από τη Βουλή, η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών «θωρακίζεται», ενισχύεται και αναβαθμίζεται για να μπορεί να επιτελέσει το σημαντικό της έργο σύμφωνα με τις αρχές του κράτους δικαίου.

Η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών είναι επιφορτισμένη με την προάσπιση της εθνικής ασφάλειας και της ασφάλειας των πολιτών και ανήκει στον σκληρό πυρήνα του κράτους. Αποτελεί μια σημαντική υπηρεσία, η οποία έχει σκοπό την πρόληψη, την ανάσχεση και την εξουδετέρωση απειλών κατασκοπείας και τρομοκρατίας εναντίον της χώρας μας. Ενισχύει, έτσι, τον κρατικό μηχανισμό στην επιχειρησιακή του ικανότητα για την αντιμετώπιση καινοφανών κινδύνων στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και απειλών προερχόμενων από το εξωτερικό. Η ΕΥΠ μέχρι σήμερα έχει συμβάλει καθοριστικά στην αντιμετώπιση παράνομων μεταναστευτικών ροών στο έδαφος της χώρας μας, τρομοκρατικών ενεργειών, απειλών που αφορούν στην εσωτερική ασφάλεια και την κυβερνοασφάλεια, υβριδικών κινδύνων, όπως δασικών πυρκαγιών και εμπρησμών και απειλών από τρίτα κράτη, ενώ διαχρονικά ενισχύει το έργο άλλων ζωτικής σημασίας υπηρεσιών, όπως των σωμάτων ασφαλείας. Οι υπηρεσίες της, συνεπώς, είναι χρήσιμες για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πτυχών της εσωτερικής μας πολιτικής, αλλά κυρίως της εξωτερικής μας πολιτικής.

Η ενίσχυση της ΕΥΠ επί Νέας Δημοκρατίας έχει ήδη ξεκινήσει με προγενέστερες ρυθμίσεις και συγκεκριμένα με το Προεδρικό Διάταγμα 96/2020, το οποίο προέβλεψε τη θεσμική αναβάθμιση της υπηρεσίας θέτοντάς την υπό τον ίδιο τον Πρωθυπουργό. Το ίδιο μοντέλο, δηλαδή αυτό της εποπτείας της υπηρεσίας πληροφοριών από τον Πρωθυπουργό και τον Πρόεδρο μιας χώρας, ισχύει και για τις υπηρεσίες πληροφοριών πολλών άλλων κρατών και μάλιστα κρατών με ισχυρές και αποτελεσματικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Με την πρόσφατα κυρωθείσα Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, η Υπηρεσία αναβαθμίζεται, για άλλη μια φορά, και τίθεται και υπό κοινοβουλευτική εγγύηση. Για το διορισμό του Επικεφαλής της απαιτείται, πλέον, η προηγούμενη ακρόαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής. Αυτή δε η κοινοβουλευτική διαδικασία της προηγούμενης ακρόασης από μια κοινοβουλευτική επιτροπή πραγματοποιείται και για σειρά άλλων σημαντικών δημοσίου χαρακτήρα υπηρεσιών και εγγυάται διαφάνεια στη διαδικασία και διακομματική αποδοχή του προσώπου.

Επιπλέον, η διαδικασία άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών από την ΕΥΠ αυστηροποιείται. Είναι μια διαδικασία σύννομη που προβλέπεται από το Σύνταγμα, το οποίο εγγυάται στο άρθρο 19 το απόρρητο των επικοινωνιών, αλλά προβλέπει και κατ’ εξαίρεση τη δυνατότητα άρσης του απορρήτου με δικαστική παραγγελία. Ήδη από την πρώτη στιγμή που ενημερώθηκε ο Πρωθυπουργός, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, για την συνακρόαση επί του κ. Ανδρουλάκη, υποστήριξε την άμεση διαλεύκανση της υποθέσεως, αλλά και ακριβώς αυτή την αυστηροποίηση εκ νέου των διαδικασιών που θα ακολουθεί η ΕΥΠ για το μέλλον και το οποίο επετεύχθη με την Π.Ν.Π.. Επαναφέρεται ξανά το πρότερο αυστηρό νομικό καθεστώς και απαιτείται η σύμφωνη γνώμη δύο δικαστικών λειτουργών για την άρση του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών και την καταγραφή της δραστηριότητας προσώπων. Η απαίτηση αυτή προϋπήρχε, αλλά είχε αφαιρεθεί επί Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, καθώς με το αρ. 25 παρ. 3 του ν. 4531/2018 μείωσε την υποχρέωση πρότερης έγκρισης σε έναν εισαγγελέα. Κάτι που οδήγησε στη μείωση των νομικών εχέγγυων του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών. Με την Π.Ν.Π. που έφερε προς ψήφιση η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ενισχύεται και πάλι η διαφάνεια στη διαδικασία άρσης του απορρήτου και εμπεδώνεται το αίσθημα ασφάλειας του πολίτη.

Με αυτήν την δικλείδα ασφαλείας των δύο δικαστικών λειτουργών, προκειμένου να εγκριθεί η άρση του απορρήτου των επικοινωνιών, και με την γνωμοδότηση της αρμόδιας επιτροπής της Βουλής για τον διορισμό του διοικητή της ΕΥΠ, η Βουλή θωρακίζει την υπηρεσιακή δράση της ΕΥΠ και διασφαλίζει ακόμα περισσότερο την τήρηση της ορθής ισορροπίας, όπως επιβάλλει το Σύνταγμα μεταξύ αφενός της προστασίας του εθνικού συμφέροντος και αφετέρου των ατομικών δικαιωμάτων πολιτών.

1. Νέο ρεκόρ σημείωσε ο πληθωρισμός φτάνοντας στο 12%. Ενέργεια, τρόφιμα, ενοίκια στα ύψη και δεν διαφαίνεται κανένα φως για την αντιμετώπιση της κρίσης. Ποιες πρωτοβουλίες θα πάρει η κυβέρνηση;

Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας από την πρώτη στιγμή ανταποκρίθηκε άμεσα, ώστε να άρει τις επιπτώσεις της εξωγενούς αύξησης της ενέργειας και της ακρίβειας που προέκυψαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, και κάνει ότι είναι δυνατό, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας, για να στηρίξει το σύνολο της κοινωνίας με ιδιαίτερη επιμέλεια για τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας. Τα μέτρα στήριξης μόνο για το 2022 ανήλθαν στα 13 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ η πολιτική στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, μέσω του τρίπτυχου της μείωσης της φορολογίας, της ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος και των επιδοτήσεων, θα συνεχιστεί και το 2023.

Με τις επιδοτήσεις που δίνει η Κυβέρνηση, το κόστος ενέργειας για τους Έλληνες είναι χαμηλότερο σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ με την πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού, κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, για φορολόγηση των υπερεσόδων των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας εισπράχθηκαν 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ μόλις σε 3 μήνες. Πολιτική, η οποία υιοθετήθηκε και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα, ο Πρωθυπουργός μας, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, και η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχουν προχωρήσει στην περαιτέρω εισδοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας, ώστε να επιτύχουμε ένα ενεργειακό μίγμα με λιγότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακος και λιγότερους ρυπαντές για την ατμόσφαιρα, αλλά να ενισχύσουμε την ενεργειακή επάρκεια της χώρας μας.

Όσον αφορά τον πληθωρισμό, η Ελλάδα, πράγματι, έχει λίγο υψηλότερο πληθωρισμό από τον μέσο όρο των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, υπάρχει σημαντικός αριθμός χωρών, όπως η Ολλανδία, η Εσθονία, η Τσεχία και η Λιθουανία, που ο πληθωρισμός είναι άνω του 15%. Προς αντιμετώπιση της πρόσκαιρης αυτής κρίσης, η Κυβέρνηση αύξησε μόνιμα το διαθέσιμο εισόδημα 2,2 εκατ. εργαζομένων, αύξησε τις συντάξεις σχεδόν 2,5 εκατ. συνταξιούχων, μείωσε το κόστος των επιχειρήσεων, ενώ κατήργησε για όλους την ειδική εισφορά αλληλεγγύης. Ανέλαβε δε σειρά πρωτοβουλιών, όπως το «καλάθι του νοικοκυριού» για την συγκράτηση των τιμών σε ένα βασικό πακέτο προϊόντων και το πρόγραμμα στέγασης για νέα ζευγάρια, καθώς και σημαντικά μέτρα στήριξης για τους ασθενέστερους, όπως την αύξηση του σπουδαστικού επιδόματος στέγης για τους πιο αδύναμους οικονομικά φοιτητές.
Η χώρα μας αμύνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και με υπευθυνότητα σε αυτές τις εξωγενείς δύσκολες συνθήκες. Η Κυβέρνηση θα συνεχίσει να λαμβάνει τα κατάλληλα πρόσθετα μέτρα ουσιαστικής στήριξης των εισοδημάτων κόντρα στις ανατιμήσεις, για όσο καιρό χρειαστεί.

2. Είστε αισιόδοξη ότι στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών θα εγκριθεί η πρόταση των χωρών του Νότου μεταξύ των οποίων και της Ελλάδας για πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήδη κάνει συντονισμένα βήματα για την από κοινού αγορά φυσικού αερίου. Υπάρχει αισιοδοξία ότι στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 20 και 21 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες θα καμφθούν οι επιφυλάξεις, κυρίως των χωρών του Βορρά, σχετικά με την προσωρινή επιβολή πλαφόν στην ανώτατη τιμή φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Φαίνεται ότι οι συνθήκες πλέον έχουν ωριμάσει και η Κομισιόν θα μπορέσει να προχωρήσει στην κατεύθυνση που επιθυμούσε και η Ελλάδα, ήτοι στην ανάγκη πλαφόν στη χονδρική τιμή φυσικού αερίου. Πρόταση, την οποία είχε θέσει εξαρχής ο Πρωθυπουργός, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, ως «υπέρμαχος» της ανεύρεσης μιας κοινής δραστικής ευρωπαϊκής παρέμβασης, καθώς, όπως συνέβη και με την πανδημία, θα πρέπει να υπάρξει κοινή ευρωπαϊκή απάντηση και στην ενεργειακή κρίση. Ως είναι πολύ θετικό βήμα, προς αυτή την κατεύθυνση, αξιολογείται και η σχετική επιστολή που απέστειλε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κα Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προς τους αρχηγούς Κρατών και Κυβερνήσεων των χωρών της Ε.Ε.

3. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του ξένου τύπου οι τουρκικές μυστικές υπηρεσίες ετοιμάζονται να στήσουν προβοκάτσια σε βάρος της χώρας μας Πιστεύετε ότι είμαστε κοντά σε ένα νέο θερμό επεισόδιο με την Τουρκία;

Η Τουρκία τις τελευταίες δεκαετίες μέχρι σήμερα χτίζει σταδιακά μία συνολική αφήγηση ψευδών διεκδικήσεων στο Αιγαίο, ενώ το τελευταίο διάστημα υπάρχει αυξανόμενη ένταση της απειλής, μεταξύ άλλων, με παραβιάσεις των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας στον εναέριο και το θαλάσσιο χώρο και την εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών, σε συνδυασμό με μια μαζική εκστρατεία παραπληροφόρησης. Η Κυβέρνηση, ενεργώντας στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, βρίσκεται διαρκώς σε εγρήγορση και με ψυχραιμία και αποφασιστικότητα υπερασπίζεται τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, ενώ η χώρα μας παραμένει πυλώνας σταθερότητας και ενεργειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία θα πρέπει να δεχθεί τους κανόνες του δημοσίου διεθνούς δικαίου και να σεβαστεί τις υποχρεώσεις που πρέπει να έχει ως χώρα – μέλος του ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα ουδέποτε προκαλεί, αλλά πάντοτε απαντά με αυτοπεποίθηση σε κάθε πρόκληση. Άλλωστε, αυτός είναι και ο συμβολισμός που εκφράζει ο Ν. Ηλείας, απ’ όπου προέρχομαι, με την Αρχαία Ολυμπία να «εκπέμπει» το παγκόσμιο μήνυμα της ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ των λαών και ιδίως μεταξύ των γειτόνων. Ευελπιστούμε να το ενστερνιστεί και η γείτονα χώρα για να μπορούμε να συνυπάρξουμε με όρους ειρήνης και βιώσιμης ανάπτυξης στη γωνιά της Ανατολικής Μεσογείου.

4. Οι επιστήμονες σε όλο τον πλανήτη υψώνουν κραυγή αγωνίας για το περιβάλλον. Τι πρωτοβουλίες εξετάζει η Επιτροπή της οποίας προεδρεύετε στη Βουλή;

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής είναι μια διακομματική κοινοβουλευτική επιτροπή, της οποίας το αντικείμενο είναι ιδιαίτερα εκτεταμένο, καθώς παρακολουθεί και αξιολογεί την κατάσταση του περιβάλλοντος στη χώρα. Η Επιτροπή Περιβάλλοντος, καθώς δεν είναι νομοπαρασκευαστική, έχει την ευελιξία να φέρνει προς συζήτηση ειδικότερα ζητήματα, τα οποία αφενός αναδεικνύει και αφετέρου επισπεύδει τις εξελίξεις επ’ αυτών. Αναδεικνύει, ακόμη, καινοτόμες προσεγγίσεις και τεχνολογίες, οι οποίες μπορούν να δώσουν λύσεις σε χρόνια περιβαλλοντικά ζητήματα, και συμβάλει στην κατάλληλη διαμόρφωση του νομοθετικού πλαισίου για την έγκαιρη αξιοποίηση αυτών των δυνατοτήτων. Κατά τον προηγούμενο κύκλο εργασιών της, η Επιτροπή ασχολήθηκε, μεταξύ άλλων, με την πρόληψη και αποκατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων, τις νέες τεχνολογίες για την πρόληψη και αντιμετώπιση των φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών, τη βιώσιμη ναυτιλία και την περιβαλλοντική εκπαίδευση.

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος φέτος σχεδιάζεται να αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών της σε δύο πολύ σημαντικούς τομείς, όπου αναζητείται σοβαρή πρόοδος και εξεύρεση οριστικών λύσεων και εφαρμογών της. Η πρώτη δέσμη ζητημάτων θα διερευνήσει ζητήματα που αφορούν σε βιώσιμα μοντέλα παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας, με εστίαση στις ΑΠΕ, ενώ ο δεύτερος τομέας έχει να κάνει με την κυκλική οικονομία και τη διαχείριση αποβλήτων. Φαίνεται και από την προϊούσα κλιματική κρίση ότι η ενεργειακή αποδοτικότητα, η περαιτέρω εισδοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό ισοζύγιο και η εξοικονόμηση ενέργειας είναι μέτρα που όχι μόνο είναι κρίσιμα για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, αλλά εξυπηρετούν και τη μείωση του κόστους ενέργειας. Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι στις 7 Οκτωβρίου, η χώρα μας στηρίχθηκε για 5 συνεχόμενες ώρες σε ΑΠΕ για να καλύψει την πανελλαδική ανάγκη για ηλεκτρικό ρεύμα.

Η Επιτροπή καλωσορίζει, τέλος, την υποβολή ερωτημάτων και αναφορών από τους πολίτες, ώστε να εξετάζονται σημαντικές περιπτώσεις περιβαλλοντικής υποβάθμισης. Το Προεδρείο της Επιτροπής δέχεται αναφορές στο ακόλουθο email:  d.avgerinopoulou@parliament.gr