Ομιλία στη Βουλή πραγματοποίησε η Βουλευτής Ν. Ηλείας, Ν.Δ., Δρ. Διονυσία – Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, στη συζήτηση επί του νομοσχεδίου του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού με τίτλο: «Κύρωση της Συμφωνίας μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και Aθλητισμού, του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης της Αθήνας, του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης της Νέας Υόρκης και του Ινστιτούτου Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού του Ντελαγουέρ, σχετικά με την επιστροφή στην Ελλάδα, ιδιωτικής συλλογής εκατόν εξήντα μίας (161) αρχαιοτήτων του Κυκλαδικού Πολιτισμού, ευρισκόμενης στη Νέα Υόρκη και την έκθεση αυτής στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Nέας Υόρκης».
Ειδική αναφορά πραγματοποίησε η κυρία Αυγερινοπούλου στην Ηλεία, όπου θα μπορούσαν να οργανωθούν θεματικά μουσεία, πχ. για θησαυρούς και ομάδες αρχαίων νομισμάτων. Αναφέρθηκε δε ειδικότερα στην πρόταση δημιουργίας νομισματικού μουσείου στην Ηλεία με συλλογές που βρίσκονται ήδη στον Νομό και στις γύρω περιοχές. Προσέθεσε, ακόμη, ότι η Ηλεία διαθέτει αρχαιότητες σε όλο τον ορεινό όγκο του Νομού, όπως στην Αρχαία Φιγαλεία, το Σαμικό, την περιοχή της Δίβρης και της Αρμάτοβας, καθώς και ενάλιες αρχαιότητες που θα πρέπει να προστατευθούν.
Ακολουθεί η τοποθέτηση της Δρος Αυγερινοπούλου στην Ολομέλεια της Βουλής:
«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
με την ψήφιση του σημερινού νομοσχεδίου επιτρέπουμε την απαρχή της επιστροφής στην Ελλάδα μιας σημαντικής αρχαιολογικής συλλογής, μιας συλλογής που ανήκει στη χώρα μας. Εκατόν εξήντα ένα σπουδαία και μοναδικά αρχαία ειδώλια του κυκλαδικού πολιτισμού που βρίσκονταν ως σήμερα σε ιδιωτική συλλογή μη προσβάσιμη στο ευρύ κοινό, αλλά και άγνωστη στην επιστημονική αρχαιολογική κοινότητα της χώρας μας, θα αποτελέσουν εκ νέου αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Σήμερα, λοιπόν, ξεκινά για τα αρχαία ειδώλια ένα ταξίδι από την Νέα Υόρκη προς την Ελλάδα και την Νάξο όπου ανήκουν. Ανά τους αιώνες η Ελλάδα έχει υποφέρει από την κλοπή των αρχαιοτήτων της από αρχαιοκαπήλους κάθε είδους, μια πρακτική που δεν έχουμε καταφέρει ακόμα και σήμερα να εξαλείψουμε πλήρως.
Έτσι, το σημερινό νομοσχέδιο θα πρέπει και μπορεί να αποτελέσει εφαλτήριο για να ξεκινήσει εκ νέου η συζήτηση για τη στρατηγική της χώρας μας για την οριστική αντιμετώπιση της αρχαιοκαπηλίας και για μια πιο αποτελεσματική πολιτική διεκδίκησης και επαναπατρισμού των αρχαιοτήτων μας.
Βάσει της Συμφωνίας που καλούμαστε να κυρώσουμε σήμερα, επιστρέφονται στην Ελλάδα και αναγνωρίζονται η κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου σε εκατόν εξήντα ένα αριστουργήματα του κυκλαδικού πολιτισμού. Αυτά, λοιπόν, τα εκατόν εξήντα ένα αρχαία ειδώλια θα επιστρέψουν στην Ελλάδα όπου θα πραγματοποιηθεί η παγκόσμια πρώτη προβολή τους, ενώ θα εκτεθούν στο ευρύ κοινό στη χώρα μας για έναν χρόνο.
Το σπουδαιότερο σημείο αυτής της Συμφωνίας, το οποίο δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε, είναι ότι αυτή η συλλογή προστίθεται στους αρχαιολογικούς μας θησαυρούς, ενώ η συμφωνία εξασφαλίζει την οριστική επιστροφή των αρχαιοτήτων στη χώρα, στο σύνολό τους, χωρίς απώλειες. Μετά την έκθεσή τους στην Ελλάδα θα επιστρέψουν για είκοσι πέντε περίπου χρόνια και λιγότερο, κάποια από αυτά στη Νέα Υόρκη και θα εκτεθούν στο διάσημο Μητροπολιτικό Μουσείο της μέσα στο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας του Μουσείου αυτού με την Ελλάδα και το Κυκλαδικό Μουσείο όπου και θα τύχει επίσκεψης από εκατομμύρια επισκέπτες από όλο τον κόσμο.
Στην νέα Αίθουσα Κυκλαδικής Τέχνης που θα δημιουργηθεί από το Μητροπολιτικό Μουσείο θα αναγράφεται εμφανώς ότι τα εκθέματα αυτά αποτελούν ιδιοκτησία της Ελληνικής Δημοκρατίας, ενώ παράλληλα θα ακούγεται η ελληνική γλώσσα και θα προβάλλεται η Ελλάδα και το Αιγαίο.
Για όσους έχουν επισκεφθεί το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης, καταλαβαίνουμε πόσο σημαντικό είναι αυτό. Η δε συνεργασία θα μπορέσει να συνεχιστεί για άλλα είκοσι πέντε χρόνια με την έκθεση των ίδιων ή και άλλων αρχαιοτήτων. Η προβολή των αρχαιοτήτων με μουσεία του εξωτερικού ως δάνειο, κατόπιν συμφωνίας με το ελληνικό κράτος είναι συμφέρουσα για τη χώρα και αποτελεί αποτελεσματικό μέσο προβολής της.
Καλό θα ήταν βεβαίως, η εν λόγω συμφωνία με το ΜΕΤ να μην είχε συνδεθεί με τον επαναπατρισμό αυτών των αρχαιοτήτων, αλλά να πραγματοποιούνταν ούτως η άλλως ως μια ανεξάρτητη συμφωνία προβολής των ελληνικών θησαυρών σε αυτό το πολύ σημαντικό Μουσείο.
Επίσης, θα είναι ευχής έργον να μπορέσουν να επιστρέψουν αυτά τα ειδώλια ακόμα πιο γρήγορα έτσι ώστε να μπορέσουν να εκτεθούν και άλλες αρχαιότητες από την Ελλάδα εκ περιτροπής, όπως νομίζω υπάρχει για το δεύτερο μέρος τα είκοσι πέντε χρόνια, έτσι ώστε να μπορέσουν να γίνουν γνωστά ακόμα περισσότερο τα αρχαία αυτά μνημεία της χώρας μας σε άλλους επισκέπτες. Είναι, λοιπόν, μια πολύ σημαντική συμφωνία προβολής.
Σε κάθε περίπτωση, ευελπιστούμε ότι η συμφωνία με το Μητροπολιτικό Μουσείο πράγματι θα επεκταθεί και σε άλλους τομείς επιστημονικής έρευνας και προβολής των πολιτιστικών μας αγαθών και θα δώσει και την ευκαιρία συνεργασίας σε αρκετούς Έλληνες επιστήμονες με αυτό το μουσείο αλλά και την ευκαιρία συνδιοργάνωσης έργων και δράσεων με το ΜΕΤ στην Ελλάδα.
Άλλωστε η Ελλάδα, θα ήθελα να σας πω, ότι έχει τη δυνατότητα να οργανώσει ακόμα περισσότερο τα μουσεία της αλλά και να δημιουργήσει και νέα και πρόσθετα μουσεία. Οι θησαυροί μας είναι αναρίθμητοι και μπορούν να τύχουν ακόμα μεγαλύτερης προστασίας. Αυτό συμβαίνει και στον Νομό Ηλείας. Στον Νομό Ηλείας, επί παραδείγματι, διαθέτουμε και ειδικότερα αντικείμενα με τα οποία θα μπορούσαμε να οργανώσουμε θεματικά μουσεία, όπως επί παραδείγματι θησαυρούς, ομάδες αρχαίων νομισμάτων.
Υπάρχει πρόταση από τον νομό μας να δημιουργήσουμε στην Ηλεία ένα νομισματικό μουσείο με συλλογές που βρίσκονται ήδη στον νομό και στις γύρω περιοχές. Διαθέτουμε ακόμα ενάλιες αρχαιότητες, όπως στην Αρχαία Φειά, που θα πρέπει να προστατευθούν.
Τις αποκαλύπτουμε τώρα αλλά διαθέτουμε και αρχαιότητες σε όλο τον ορεινό όγκο του νομού μας, που περιμένουν να αποκαλυφθούν και να προστατευθούν, όπως στην Αρχαία Φιγαλεία, στο Σαμικό, στην περιοχή της Δίβρης και της Αρμάτοβας.
Γι’ αυτόν τον λόγο θα ήθελα τόσο να συγχαρώ το Υπουργείο για τη δουλειά την οποία ήδη κάνει στον νομό μας, σε περιοχές σπουδαίες παγκοσμίως, όπως στην Αρχαία Ολυμπία και την Αρχαία Ήλιδα, αλλά και ταυτόχρονα να παρακαλέσω για την εντατικοποίηση αυτών των εργασιών και για τα νέα πεδία τα οποία αναδεικνύονται στον νομό.
Θα πρέπει επίσης να μην συγχέουμε την έκθεση αρχαιοτήτων της Ελλάδος σε μουσεία του εξωτερικού με τη μορφή δανείου, όπως είναι η συμφωνία την οποία συζητούμε εδώ σήμερα, με την παράνομη έκθεση αρχαιοτήτων που έχουν αρπαχθεί παρανόμως από τη χώρα και για τα οποία η Ελλάδα διεκδικεί και πρέπει να διεκδικήσει την επιστροφή τους.
Συγχαίρω την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού και τον ίδιο τον Πρωθυπουργό μας κ. Κυριάκο Μητσοτάκη για το σύνολο των πρωτοβουλιών που έχουν αναλάβει, ώστε να επιτύχουμε την πολυπόθητη επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνος.
Επίσης, θα ήθελα να καταθέσω μια προσωπική μου αντίληψη, ότι η Ελλάδα θα πρέπει να διεκδικήσει στο μέλλον και το σύνολο των γλυπτών που εκτίθενται σε μουσεία της αλλοδαπής και τα οποία αποτελούν αναπόσπαστα τμήματα μνημείων, πολύ περισσότερο μνημείων που είναι τόσο σπουδαία, έτσι ώστε να βρίσκονται σήμερα υπό την αιγίδα της UNESCO και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Αναφέρομαι βεβαίως και στα γλυπτά του Επικουρίου Απόλλωνος, στην περιοχή Βάσσες της Φιγαλείας αλλά και του Ναού του Διός, που βρίσκεται εντός του ιερού τόπου της Αρχαίας Ολυμπίας.
Πρέπει δε η Ελληνική Δημοκρατία να θέσει, στο μέλλον και όταν το κρίνει κατάλληλο για το δημόσιο συμφέρον, αυτό το θέμα σε τρίτες χώρες και μάλιστα ανεξαρτήτως του τρόπου απόκτησης των γλυπτών αυτών από τα μουσεία του εξωτερικού, ανεξαρτήτως μιας νόμιμης ή παράνομης κατοχής τους. Εμείς πρέπει να σεβαστούμε και να επιτύχουμε την ακεραιότητα των μνημείων μας.
Κυρίες και κύριοι, η εργασία που πρέπει οι Έλληνες να συνεχίσουμε να κάνουμε για την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς είναι σπουδαία και απαιτεί κόπο, γνώση και αγάπη για τον πολιτισμό μας και πρέπει να το πράξουμε προς όφελος του λαού μας αλλά και της παγκοσμιότητας.
Ευχαριστώ πολύ».
