Η Δρ. Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, Πρόεδρος της Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής των Ελλήνων και Βουλευτής Ν. Ηλείας, συμμετείχε στην υψηλού επιπέδου εκδήλωση “Parliament of the Sea”, η οποία πραγματοποιήθηκε με αφορμή την 3η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς (UNOC3), στη Νίκαια της Γαλλίας.
Η εκδήλωση, που έλαβε χώρα την Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών (8 Ιουνίου 2025), συγκέντρωσε βουλευτές από όλο τον κόσμο με στόχο την ίδρυση διεθνούς διακοινοβουλευτικής συμμαχίας για την προστασία των θαλασσών. Η πρωτοβουλία της διοργάνωσης προήλθε από το Γαλλικό Κοινοβούλιο, με ενεργό ρόλο της βουλευτού Eléonore Caroit, η οποία ανέλαβε την αποστολή ενίσχυσης των διακοινοβουλευτικών προσπαθειών για την κύρωση της Συμφωνίας για τη Βιοποικιλότητα πέραν της Εθνικής Δικαιοδοσίας (BBNJ). Οι βουλευτές κατά την Συνάντηση υπέγραψαν και ένα ψήφισμα με σκοπό να εργαστούν στα κοινοβούλιά τους, ώστε να γίνει η προστασία των θαλασσών προτεραιότητα στην πολιτική.
Στη δήλωσή της, η Δρ. Αυγερινοπούλου ανέδειξε τη διαχρονική ναυτική παράδοση της Ελλάδας και την ηγετική της θέση στη ναυτιλία, καθώς και τον στενό δεσμό της χώρας με το θαλάσσιο περιβάλλον. Επανέλαβε τη δέσμευση της Ελλάδας για την προστασία των ωκεανών και τόνισε τη σημασία της κοινοβουλευτικής συνεργασίας για την αντιμετώπιση κρίσιμων προκλήσεων, όπως η ρύπανση, η υπεραλίευση, η οξίνιση των θαλασσών και η απώλεια βιοποικιλότητας. Η κα Αλεξάνδρα Κουστώ, ομιλήτρια στην Συνάντηση, σε μια ξεχωριστή στιγμή, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην πρωτοπορία της Ελλάδας να απαγορεύσει το ψάρεμα βαθέων υδάτων (bottom trawling) στις θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, θεματική η οποία είναι κεντρική στη Διάσκεψη, ενώ αποτελεί και ένα από τα βασικά σημεία του νέου ντοκιμαντέρ «Ocean» του David Attenborough.
Η Δρ. Αυγερινοπούλου, η οποία ήταν εισηγήτρια για την κύρωση της Συμφωνίας από την Ελληνική Βουλή, εξέφρασε την ισχυρή στήριξή της στην κύρωση και εφαρμογή της Συμφωνίας για τη Διατήρηση και τη Βιώσιμη Χρήση της Θαλάσσιας Βιοποικιλότητας σε Περιοχές Πέραν της Εθνικής Δικαιοδοσίας (BBNJ), χαρακτηρίζοντάς την ως ένα ιστορικό βήμα για τη διεθνή διακυβέρνηση των ωκεανών. Επιπλέον, στήριξε τη δημιουργία ενός Διεθνούς Δικτύου Νομοθετών για τους Ωκεανούς, επισημαίνοντας ότι θα αποτελέσει δυναμική πλατφόρμα για την προώθηση του πολιτικού διαλόγου, της νομοθετικής συνεργασίας και της εφαρμογής του Στόχου Βιώσιμης Ανάπτυξης 14 – Ζωή στο Νερό.
«Η προστασία των ωκεανών αποτελεί παγκόσμια ευθύνη. Ως νομοθέτες, οφείλουμε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας και τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος για τις παράκτιες κοινότητές μας και για τις επόμενες γενιές. Η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλει ενεργά και εποικοδομητικά σε αυτή την παγκόσμια κοινοβουλευτική προσπάθεια», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η ενεργή παρουσία της Ελλάδας στην UNOC3 επιβεβαιώνει τη στρατηγική της προσήλωση στη βιώσιμη διακυβέρνηση των ωκεανών και τον ενισχυόμενο ρόλο της στην παγκόσμια περιβαλλοντική διπλωματία.
Η Δρ. Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, Ειδική Απεσταλμένη του Πρωθυπουργού της Ελλάδας για τους Ωκεανούς και Πρόεδρος της Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής των Ελλήνων, συμμετέχει ενεργά σε δύο κορυφαία παγκόσμια φόρα για τη θαλάσσια πολιτική: το Blue Economy and Finance Forum (BEFF) που πραγματοποιείται στο Μονακό και την 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς (UNOC3) στη Νίκαια της Γαλλίας.
Οι δύο διασκέψεις έχουν ως βασικό στόχο την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας για την προστασία των θαλασσών, τη βιώσιμη χρήση των θαλάσσιων πόρων, την καταπολέμηση της θαλάσσιας ρύπανσης, και την προώθηση καινοτόμων χρηματοδοτικών εργαλείων για την μπλε οικονομία.
Συμμετοχή στο BEFF – Μονακό
Στο BEFF, η Δρ. Αυγερινοπούλου συμμετέχει στο υψηλού επιπέδου φόρουμ που διοργανώνεται υπό την αιγίδα του Πρίγκιπα Αλβέρτου Β’ του Μονακό, με τη συμμετοχή προσωπικοτήτων όπως ο Pascal Lamy, η Ilana Seid, ο Κώστας Καδής, και η Christine Lagarde. Το φόρουμ επικεντρώνεται στην αύξηση της χρηματοδότησης και την νέα και πρόσθετη καινοτόμο χρηματοδότηση για την προστασία των θαλασσών, την μπλε οικονομία, αλλά και την ενίσχυση της πολυμερούς συνεργασίας.
Η ελληνική συμμετοχή στο BEFF αποτυπώνει τη σταθερή πολιτική βούληση της κυβέρνησης να ενισχύσει τις επενδύσεις στην πράσινη και μπλε μετάβαση, δίνοντας έμφαση στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα και στην ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών στόχων στους χρηματοπιστωτικούς μηχανισμούς. Άλλωστε η ίδια η Ελλάδα, με την ηγεσία του Πρωθυπουργού, κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, ανακοίνωσε έργα άνω των 780 εκατομμυρίων ευρώ για την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, την βιώσιμη αλιεία και την πράσινη ναυτιλία, ενώ με την ανακοίνωση και του πρόσθετου Ταμείου για την Απανθρακοποίηση των Νησιών που θα τεθεί σε λειτουργία σε λίγους μήνες, η Ελλάδα τίθεται στις πρωτοπόρες χώρες διεθνώς που ηγούνται της παγκόσμιας ατζέντας για τις θάλασσες και την αύξηση της θαλάσσιας χρηματοδότησης.
Το Σάββατο 7 Ιουνίου, η Δρ. Αυγερινοπούλου παρακολουθεί ειδική προβολή της ταινίας Ocean με τον Sir David Attenborough με κεντρικό εισηγητή τον διεθνούς φήμης ωκεανογράφο Enric Salas, ενώ την Κυριακή θα συμμετάσχει σε εκδήλωση στο Ωκεανογραφικό Μουσείο Μονακό, παρουσία του Πρίγκιπα Αλβέρτου και του κ. Emmanuel Macron, Προέδρου της Γαλλίας, συνδιοργανώτριας χώρας της UNOC3.
UNOC3 – Νίκαια: Παγκόσμια Συνάντηση για τους Ωκεανούς
Η Δρ. Αυγερινοπούλου μετέχει στην επίσημη Ελληνική αποστολή και είναι ομιλήτρια στην 3η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς (UNOC3), η οποία συγκεντρώνει αρχηγούς κρατών, υπουργούς, κοινοβουλευτικούς και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών με σκοπό την ανάληψη συγκεκριμένων δεσμεύσεων για την υλοποίηση του Στόχου Βιώσιμης Ανάπτυξης 14 (SDG 14).
Πρόγραμμα Παρεμβάσεων και Διμερών Συναντήσεων
Κυριακή 8 Ιουνίου – Παγκόσμια Ημέρα για τους Ωκεανούς: Η Δρ. Αυγερινοπούλου συμμετέχει στην κοινοβουλευτική σύνοδο Parliament for the Sea, με στόχο τη νομοθετική ενίσχυση της προστασίας των θαλασσών και την υπογραφή της Διακοινοβουλευτικής Διακήρυξης για τους Ωκεανούς.
Δευτέρα 9 Ιουνίου: H Δρ. Αυγερινοπούλου θα είναι ομιλήτρια στη MERCATOR, πρωτοβουλία για την δημιουργία ενός διακρατικού οργανισμού για την συλλογή και επεξεργασία δεδομένων από τους ωκεανούς με στόχο της υιοθέτηση αποτελεσματικής θαλάσσιας πολιτικής, ενώ το απόγευμα της ίδιας ημέρας θα συμμετάσχει στην τελετή υποβολής των εγγράφων επικύρωσης της Συμφωνίας υπό τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας για την Διατήρηση και Βιώσιμη Χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας (BBNJ).
Τρίτη 10 Ιουνίου – Ημέρα της Μεσογείου: H Δρ. Αυγερινοπούλου θα συμμετάσχει σε πάνελ με θέμα “Αντιμετώπιση της θαλάσσιας και πλαστικής ρύπανσης” στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης της Διαμεσογειακής Ένωσης. Παράλληλα, συντονίζει πάνελ για την καταπολέμηση της ρύπανσης από πλαστικά και την προώηθηση της υπογραφής μιας παγκόσμιας, νομικά δεσμευτικής συμφωνίας για την μείωση της χρήσης των πλαστικών και την καταπολέμηση της πλαστικής ρύπανσης, στο οποίο θα συμμετάσχει μεταξύ άλλων και η Υπουργός Περιβαλλοντικής Μετάβασης, Βιοποικιλότητας, Δασών, Θαλασσών και Αλιείας της Γαλλίας, Ms. Agnès Pannier-Runacher και της Dr. Yasmine Fouad, Υπουργό Περιβάλλοντος της Αιγύπτου.
Τετάρτη 11 Ιουνίου: η Δρ. Αυγερινοπούλου θα πραγματοπήσει διμερείς συναντήσεις με σειρά κρατικών αντιπροσωπειών για την ενίσχυση των διμερών σχέσεων και της διακρατικής συνεργασίας. Την ίδια ημέρα, παρεμβαίνει στο θεματικό πάνελ για την Οξίνιση των Ωκεανών και την εφαρμογή του SDG 14.3.
Η ελληνική κυβερνητική παρουσία
Η Δρ. Αυγερινοπούλου δήλωσε ότι: «Η Ελλάδα, υπό την ηγεσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, επιβεβαιώνει συνεχώς την σημαντική της παρουσία στον παγκόσμιο διάλογο για τη θάλασσα τόσο με την ηγεσία της στις πολυμερείς διασκέψεις, όπως η 9η Διάσκεψη για τους Ωκεανούς που έλαβε μέρος στην Αθήνα τον Απρίλιο του 2024, όσο και με συγκεκριμένες νομοθετικές και διπλωματικές πρωτοβουλίες, όπως η κύρωση της Συμφωνίας BBNJ του ΟΗΕ, η εφαρμογή εθνικών πολιτικών για την υιοθέτηση θαλασσίων προστατευομένων περιοχών, της βιώσιμης αλιείας και ναυτιλίας και την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης από πλαστικά, την προτεραιοποίηση της ασφάλειας στη θάλασσα και την στήριξη της μπλε οικονομίας με κοινωνική και περιβαλλοντική προστιθέμενη αξία. Η φωνή της Ελλάδας και η συλλογική δράση της για την προστασία όχι μόνο των Ελληνικών θαλασσών, αλλά του παγκόσμιου ωκεανού είναι ισχυρή και κινεί τους διεθνείς φορείς προς την σωστή κατεύθυνση της βιώσιμης γαλάζιας ανάπτυξης.»
Η Δρ. Αυγερινοπούλου, σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία και την Πρωθυπουργική Αποστολή, μεταφέρει στις διεθνείς διασκέψεις τη φωνή της Ελλάδας υπέρ της βιώσιμης θαλάσσιας ανάπτυξης, της κοινοβουλευτικής διπλωματίας και της συλλογικής δράσης για την προστασία του παγκόσμιου θαλάσσιου οικοσυστήματος.
Τίτλος «Η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος από την πλαστική ρύπανση και η αξία της θάλασσας για εμάς»
Με ιδιαίτερη χαρά, αλλά και ευθύνη, βρίσκομαι σήμερα στον τόπο μου, για να μοιραστώ κάποιες σκέψεις με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος – μια ημέρα αφιερωμένη στον πλανήτη που μας φιλοξενεί, και στην ευθύνη μας απέναντι σε αυτόν.
Ευχαριστώ τον Δήμο, το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και όλους τους φορείς που εργάζονται με συνέπεια και όραμα για την προστασία του φυσικού πλούτου της περιοχής. Οι πρωτοβουλίες σας εμπνέουν και αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση σε μια εποχή που η αφύπνιση της οικολογικής συνείδησης είναι πιο αναγκαία από ποτέ.
Η φετινή θεματική επικεντρώνεται σε ένα από τα πιο επείγοντα περιβαλλοντικά προβλήματα του καιρού μας: την πλαστική ρύπανση. Δεν είναι απλώς ένα ζήτημα απορριμμάτων. Είναι ένα πολυεπίπεδο πρόβλημα που αγγίζει τη δημόσια υγεία, τα οικοσυστήματα, την οικονομία και τελικά το μέλλον μας.
Από τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα, έχουν παραχθεί πάνω από 9 δισεκατομμύρια τόνοι πλαστικού. Ποσοστό μικρότερο του 10% έχει ανακυκλωθεί. Το υπόλοιπο βρίσκεται στις χωματερές, καίγεται – απελευθερώνοντας τοξικές ουσίες – ή καταλήγει στους ωκεανούς.
Κάθε χρόνο, 11 εκατομμύρια τόνοι πλαστικού μολύνουν τις θάλασσες και τους ποταμούς μας. Αν δεν αλλάξουμε πορεία, μέχρι το 2050, το πλαστικό στις θάλασσες ενδέχεται να ξεπεράσει σε βάρος τα ψάρια.
Τα μικροπλαστικά – μικροσκοπικά σωματίδια πλαστικού – έχουν εντοπιστεί στον πλακούντα, στους πνεύμονες, στο αίμα και σε άλλα όργανα του ανθρώπινου σώματος. Δεν μιλάμε πια για ένα πρόβλημα περιβαλλοντικό, αλλά για ένα πρόβλημα υγείας.
Η πλαστική ρύπανση επιβαρύνει κατά κύριο λόγο τα θαλάσσια οικοσυστήματα τα οποία, όταν διαταραχθούν, σταματούν να προσφέρουν απλόχερα τις οικοσυστημικές υπηρεσίες τους, οι οποίες είναι ουσιώδεις για τον άνθρωπο. Επί παραδείγματι, τα θαλάσσια οικοσυστήματα παράγουν πάνω από το 50% του οξυγόνου που αναπνέουμε, απορροφούν περίπου το 30% του διοξειδίου του άνθρακα, ρυθμίζουν το κλίμα, τη θερμοκρασία, τον κύκλο του νερού ενώ είναι πηγή τροφής, οικονομικής δραστηριότητας, κουλτούρας και έμπνευσης. Όταν ρυπαίνουμε τους ωκεανούς, στην ουσία υπονομεύουμε την ίδια τη ζωή μας.
Η Ελλάδα έχει θεσπίσει σημαντικά νομοθετικά βήματα, όπως ο Νόμος 4736/2020 για τη μείωση των πλαστικών μιας χρήσης. Τα τελευταία χρόνια η χώρα μας συμμετέχει ενεργά σε διεθνείς πρωτοβουλίες για την προστασία των ωκεανών, αναγνωρίζοντας ότι καμία χώρα δεν μπορεί να το πετύχει μόνη της. Πέρσι φιλοξενήσαμε την 9η Διάσκεψη για τους Ωκεανούς και φέτος συνεργαστήκαμε με την Κορέα για τη 10η. Μέχρι σήμερα, οι διεθνείς αυτές πρωτοβουλίες έχουν συγκεντρώσει πάνω από 160 δισ. δολάρια, ωστόσο απαιτούνται επιπλέον 175 δισ. ετησίως έως το 2030 για την επίτευξη του Στόχου 14 του ΟΗΕ.
Επιδιώκουμε επίσης την κύρωση της διεθνούς συμφωνίας του ΟΗΕ για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας. Μόλις 23 κράτη την έχουν κυρώσει, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, με πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Στην UNOC 3 στη Νίκαια θα καταθέσουμε τα έγγραφα επικύρωσης και θα ενθαρρύνουμε και άλλα κράτη να ακολουθήσουν.
Παράλληλα, στηρίζουμε τη θέσπιση παγκόσμιας νομικά δεσμευτικής συμφωνίας για τη μείωση της πλαστικής ρύπανσης, με στόχο τη μείωση της παραγωγής πρωτογενών πλαστικών κατά 40% έως το 2040. Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στις διαπραγματεύσεις, που συνεχίζονται στη Γενεύη τον Αύγουστο του 2025.
Στην 9η “Our Ocean Conference” στην Αθήνα (Απρίλιος 2024), αναλάβαμε 21 δεσμεύσεις ύψους 780 εκατ. ευρώ, μεταξύ των οποίων μείωση πλαστικών απορριμμάτων κατά 50% και μικροπλαστικών κατά 30% έως το 2030 (σε σχέση με το 2019).
Όμως, χωρίς τη βούληση της κοινωνίας και την εφαρμογή στην πράξη, αυτές οι σημαντικές δεσμεύεις δεν έχουν αποτέλεσμα. Απέναντι σε όλα αυτά, δεν μπορούμε να μείνουμε αμέτοχοι. Ούτε μπορούμε να περιμένουμε σωτηρία μόνο από την τεχνολογία ή τις κυβερνήσεις. Ο καταναλωτής είναι και πολίτης, και έχει δύναμη.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Να μειώσουμε τη χρήση πλαστικών μιας χρήσης.
Να προτιμάμε επαναχρησιμοποιούμενα σκεύη και σακούλες.
Να ανακυκλώνουμε σωστά.
Να πίνουμε νερό βρύσης όπου είναι ελεγμένο και ασφαλές.
Να αποφεύγουμε τη θέρμανση τροφίμων σε πλαστικά δοχεία.
Να επιλέγουμε προϊόντα με λιγότερη ή καθόλου συσκευασία.
Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος δεν είναι μια ακόμη επέτειος. Είναι υπενθύμιση. Είναι κάλεσμα. Είναι ευκαιρία να ξανασκεφτούμε τις επιλογές μας. Είναι ώρα να χτίσουμε μια κουλτούρα βιωσιμότητας – ατομικά, συλλογικά, θεσμικά.
Κλείνοντας, ας θυμηθούμε τα λόγια του μεγάλου ωκεανογράφου Jacques Cousteau: «Οι άνθρωποι προστατεύουν αυτό που αγαπούν. Αγαπούν αυτό που καταλαβαίνουν. Και καταλαβαίνουν αυτό που τους έχουν διδάξει» Ας μάθουμε, λοιπόν, να κατανοούμε τη φύση. Ας την αγαπήσουμε ξανά. Και κυρίως: ας την προστατεύσουμε με κάθε τρόπο – όχι μόνο για εμάς, αλλά για τις επόμενες γενιές.
Μήνυμα της Δρ. Διονυσίας-Θεοδώρας Αυγερινοπούλου-Βουλευτού Ηλείας
Προέδρου της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής των Ελλήνων
Ειδικής Απεσταλμένης του Πρωθυπουργού για τους Ωκεανούς
Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2025
Να δώσουμε τέλος στη ρύπανση από πλαστικό
Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, με σύνθημα #BeatPlasticPollution, μάς καλεί να ενώσουμε τις φωνές και τις δυνάμεις μας ενάντια σε ένα παγκόσμιο πρόβλημα με έντονες τοπικές και διεθνείς επιπτώσεις: τη ρύπανση από πλαστικά. Στην Ελλάδα, όπου οι ακτές και οι θάλασσες αποτελούν όχι μόνο φυσική κληρονομιά, αλλά και οικονομικό και πολιτιστικό κεφάλαιο, η ανάγκη για ανάληψη δράσης είναι επιτακτική. Η μάχη κατά του πλαστικού δεν είναι μόνο περιβαλλοντική. Είναι ταυτόχρονα ζήτημα δημόσιας υγείας, κοινωνικής συνοχής και διαγενεακής δικαιοσύνης.
Ως Πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής των Ελλήνων, έχω την τιμή να ηγούμαι ενός θεσμού που έχει ενεργά θέσει το ζήτημα της πλαστικής ρύπανσης στην κορυφή της κοινοβουλευτικής ατζέντας. Με τη διοργάνωση ειδικών συνεδριάσεων για τη θαλάσσια ρύπανση, την υποστήριξη της ενίσχυσης του θεσμικού πλαισίου για τα πλαστικά μιας χρήσης, και την ενσωμάτωση των ευρωπαϊκών οδηγιών για την κυκλική οικονομία, προωθούμε μια ολοκληρωμένη στρατηγική μείωσης των πλαστικών στις ελληνικές ακτογραμμές και τα νησιά.
Ταυτόχρονα, η Ελλάδα καταγράφει ισχυρή παρουσία στην παγκόσμια περιβαλλοντική διπλωματία. Αυτό επιβεβαιώθηκε από τα αποτελέσματα της Διεθνούς Διάσκεψης “Our Ocean Conference”, που φιλοξενήθηκε τον Απρίλιο του 2024 στη χώρα μας. Εντός του πλαισίου του Ευρωπαϊκού Δικαίου, η Ελλάδα ανέλαβε δεσμεύσεις για τη μείωση της πλαστικής ρύπανσης στους ωκεανούς, προώθησε χρηματοδοτικά εργαλεία για τη βιώσιμη μπλε οικονομία και ενίσχυσε την περιβαλλοντική εκπαίδευση στις παράκτιες κοινότητες. Συγκεκριμένα, η χώρα μας δεσμεύθηκε για μείωση κατά 50% των πλαστικών απορριμμάτων ως το 2030 και κατά 30% των μικροπλαστικών, σε σύγκριση με το 2019.
Αναγκαία είναι, επίσης, η εντατικοποίηση και επιτάχυνση της παγκόσμιας προσπάθειας για την υιοθέτηση της υπό επεξεργασία νέας διεθνούς συμφωνίας για την μείωση της παραγωγής πρωτογενών πλαστικών σε όλο τον κόσμο κατά 40% έως το 2040, σε σχέση με την βασική γραμμή του 2025. Πρόκειται για την σύναψη μιας αναγκαίας συνθήκης για την μείωση των πλαστικών μέσα από την ανάπτυξη ενός διεθνούς νομικά δεσμευτικού κειμένου για την πλαστική ρύπανση, συμπεριλαμβανομένου του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η οποία θα πρέπει να καλύπτει τον πλήρη κύκλο ζωής του πλαστικού.
Ωστόσο, η καταπολέμηση της πλαστικής ρύπανσης δεν είναι υπόθεση μόνο θεσμών και κρατών. Είναι πρωτίστως υπόθεση καθημερινής ευθύνης, από τη χρήση επαναχρησιμοποιούμενων υλικών μέχρι τη σωστή ανακύκλωση, από την επιλογή βιώσιμων προϊόντων έως την υποστήριξη επιχειρήσεων με θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η πραγματική αλλαγή ξεκινά από την κοινωνία των πολιτών και την αλλαγή στάσης ζωής.
Η σημερινή ημέρα αποτελεί ένα παγκόσμιο κάλεσμα για συνεργασία, ένα εθνικό στοίχημα πολιτικής βούλησης και μία προσωπική πρόκληση συνείδησης και πράξης. Ως Βουλευτής, μητέρα και ενεργή πολίτης, θεωρώ ότι η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος είναι η αφορμή για μια νέα, συλλογική και προσωπική δέσμευση:
Να είμαστε η γενιά που θα σταματήσει την πλαστική ρύπανση.
Να είμαστε η γενιά που θα αφήσει τις θάλασσές μας καθαρές και ζωντανές για τις επόμενες.
Εκδήλωση για τους Ωκεανούς στη Γαλλική Πρεσβευτική Κατοικία
Στο πλαίσιο ειδικής εκδήλωσης που διοργάνωσε η Πρέσβειρα της Γαλλίας στην Ελλάδα, κα Laurence Auer, πραγματοποιήθηκε σήμερα συζήτηση στρογγυλής τραπέζης στην Πρεσβευτική Κατοικία της Γαλλίας, με θέμα την προσεχή 3η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς (UNOC-3), που θα διεξαχθεί στη Νίκαια της Γαλλίας από τις 9 έως τις 13 Ιουνίου 2025 υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Στην εκδήλωση συμμετείχαν διπλωματικοί, πολιτικοί και ακαδημαϊκοί εκπρόσωποι, καθώς και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών, ενώ εκ των κεντρικών ομιλητών ήταν η Δρ. Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής και Ειδική Απεσταλμένη του Πρωθυπουργού για τους Ωκεανούς.
Ο ωκεανός στην καρδιά της αειφορίας
Η κα Αυγερινοπούλου παρουσίασε το θεσμικό πλαίσιο και τις προσδοκίες από την επικείμενη UNOC-3, η οποία συνδιοργανώνεται από τη Γαλλία και την Κόστα Ρίκα και στοχεύει στην επιτάχυνση της εφαρμογής του Στόχου 14 της Ατζέντας 2030 του ΟΗΕ: «Ζωή κάτω από το νερό».
Όπως τόνισε, η Διάσκεψη αποτελεί κομβικό σημείο για την παγκόσμια κοινότητα, ώστε να ενισχυθούν οι συνεργασίες, να γεφυρωθούν τα χρηματοδοτικά κενά και να προωθηθούν καινοτόμες λύσεις για τη διατήρηση και βιώσιμη χρήση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης των πολιτικών και οικονομικών δεσμεύσεων, ώστε να καλυφθεί το σημαντικό χρηματοδοτικό χάσμα που παρατηρείται στον τομέα της προστασίας των ωκεανών. Το κενό αυτό, που σήμερα υπολογίζεται σε περισσότερα από 175 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως έως το 2023, καθιστά αναγκαία την κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών πόρων.
Παράλληλα, η κα Αυγερινοπούλου ανέδειξε τη σημασία της ανάπτυξης καινοτόμων χρηματοπιστωτικών εργαλείων, και των νέων ταμείων που δημιουργούνται μέσα από συνεργασίες κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών, τραπεζικών ιδρυμάτων, ερευνητικών φορέων και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, ιδίως στο πλαίσιο της νέας συμβάσεως για την προστασία των θαλάσσιων περιοχών πέρας της εθνικής δικαιοδοσίας. .
Ιδιαίτερα σημαντική θεωρήθηκε και η ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών. Μέσα από δράσεις όπως το «Let’s Be Nice to the Ocean» και το «A Call to All Voices of the Ocean», διασφαλίζεται η ένταξη των φωνών των τοπικών και παράκτιων κοινοτήτων, των ιθαγενών πληθυσμών, των μικρών αλιευτικών συνεταιρισμών και των μη κυβερνητικών οργανώσεων στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και στη διαμόρφωση του Nice Ocean Action Plan.
Η ομιλήτρια υπογράμμισε ότι η Ελλάδα και ο Πρωθυπουργός, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, συμμετέχει ενεργά έχοντας ηγετικό ρόλο, στον παγκόσμιο διάλογο για τη θαλάσσια πολιτική, προωθώντας θέματα ζωτικής σημασίας, όπως η ασφάλεια στην θάλασσα, και σημαντικά περιβαλλοντικά εργαλεία για την βιοποικιλότητα, όπως οι Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές, ενώ με πρωτοβουλία του η Ελλάδα είναι από τις πρώτες Ευρωπαϊκές χώρες που κύρωσε την νέα συμφωνία του ΟΗΕ για την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητα πέραν των εθνικών χωρικών υδάτων (BBNJ Agreement). Επισήμανε δε την ανάγκη για την επίσπευση της διαδικασίας κύρωσης και την θέση σε εφαρμογή της .
Η κα Αυγερινοπούλου έκλεισε την ομιλία της με τη διαβεβαίωση ότι η Ελλάδα, ως ναυτική δύναμη και χώρα με εκτεταμένη θαλάσσια επικράτεια, προτίθεται να ενισχύσει τη συμμετοχή της σε διεθνείς πρωτοβουλίες για την προστασία των ωκεανών και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης. Η Δρ. Αυγερινοπούλου θα είναι ομιλήτρια σε επτά (7) διαφορετικά πάνελ στην Νίκαια, μεταξύ των οποίων, για το θέμα την νεοπαγούς “Βουλής για τους Ωκεανούς” που θα πραγματοποιηθεί στις 8 Ιουνίου, Ημέρα των Ωκεανών, για την δράση για την αντιμετώπιση της οξύνισης των ωκεανών και την αντιμετώπιση της πλαστικής ρύπανσης, θέμα για το οποίο Ελλάδα και Γαλλία θα έχουν ειδικό πάνελ.
Όπως σημείωσε, «η προστασία των ωκεανών είναι υπόθεση όλων μας και απαιτεί παγκόσμια συνεργασία, καινοτομία και κοινό όραμα για το μέλλον του πλανήτη».
Μια Διάσκεψη υψηλών προσδοκιών
Η 3η Διάσκεψη για τους Ωκεανούς θα συγκεντρώσει στη Νίκαια αρχηγούς κρατών, επικεφαλής διεθνών οργανισμών, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επενδυτές, πανεπιστήμια και επιστήμονες, καθώς και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει Ολομέλειες υψηλού επιπέδου και εξειδικευμένες θεματικές ενότητες, οι οποίες καλύπτουν τη βιωσιμότητα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, την οικονομική αξία των ωκεανών και τις επενδύσεις, την ωκεάνια ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή, καθώς και τη διακυβέρνηση των ωκεανών στο πλαίσιο του διεθνούς νομικού καθεστώτος.
Η Διάσκεψη φιλοδοξεί να καταλήξει σε μια Πολιτική Διακήρυξη – τη Nice Ocean Action Declaration – που θα περιλαμβάνει συγκεκριμένους στόχους, χρονοδιαγράμματα και μηχανισμούς παρακολούθησης της προόδου.
Επιπλέον, θα επιδιωχθεί η δημιουργία πολυμερών συνεργασιών για τη χρηματοδότηση και την τεχνική υποστήριξη δράσεων, η ανάπτυξη νέων οικονομικών εργαλείων και τεχνολογικών λύσεων για την αποκατάσταση των παράκτιων οικοσυστημάτων, καθώς και η ενίσχυση των εθνικών σχεδίων δράσης στο πλαίσιο της εφαρμογής του BBNJ Agreement.
Συνάντηση εργασίας με τον Πρόεδρο του Πράσινου Ταμείου, κ. Ιωάννη Ανδρουλάκη, είχε η Βουλευτής Ηλείας και Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής, κα Διονυσία- Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της συνεργασίας για την προώθηση περιβαλλοντικών δράσεων και έργων αειφόρου ανάπτυξης.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, συζητήθηκαν οι πρόσφατες χρηματοδοτήσεις του Πράσινου Ταμείου σε δήμους της Ηλείας, θέματα που αφορούν τη χρηματοδότηση πράσινων υποδομών, την προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων, την προώθηση της κυκλικής οικονομίας, καθώς και η ανάγκη στήριξης τοπικών περιβαλλοντικών παρεμβάσεων στον νομό. Η βουλευτής τόνισε τη σημασία της ενεργούς συμμετοχής των Δήμων προκειμένου να ενισχυθεί η περιφερειακή ανάπτυξη της Ηλείας με βιώσιμο και περιβαλλοντικά υπεύθυνο τρόπο. Παράλληλα, επεσήμανε τη σημασία του Πράσινου Ταμείου ως στρατηγικού εταίρου στην εφαρμογή της εθνικής περιβαλλοντικής πολιτικής και πρότεινε την εντατικοποίηση των συνεργασιών με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την κοινωνία των πολιτών και την επιστημονική κοινότητα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο πρόγραμμα «Αθηνά» που βρίσκεται σε εξέλιξη, για την ενεργειακή αναβάθμιση σχολικών μονάδων μέσα από το Πράσινο Ταμείο, με σκοπό τη δημιουργία φιλικών και πράσινων χώρων για μαθητές και εκπαιδευτικούς. Παράλληλα, ο κ. Ανδρουλάκης ενημέρωσε την κα. Αυγερινοπούλου ότι το επόμενο διάστημα θα ακολουθήσει και νέο πρόγραμμα που θα έχει στόχο επιπλέον βιώσιμες παρεμβάσεις για την κτιριακή αναβάθμιση σχολικών μονάδων.
Η Βουλευτής εξέφρασε την ικανοποίησή της για τις παραπάνω χρηματοδοτήσεις και υπογράμμισε τη σημασία της συνέχισης και ενίσχυσης τέτοιων πρωτοβουλιών. Τόνισε, επίσης, την ανάγκη για περαιτέρω στήριξη έργων που αφορούν την αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των περιοχών απέναντι στην κλιματική αλλαγή και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.
Από την πλευρά του, ο κ. Ανδρουλάκης παρουσίασε τις τρέχουσες χρηματοδοτικές δράσεις του Ταμείου και εξέφρασε την πρόθεσή του για την υποστήριξη πρωτοβουλιών με ουσιαστικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα ενώ επέδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την πρόταση της Ηλείας Βουλευτού, το Πράσινο Ταμείο να στηρίξει την δημιουργία, στην Ηλεία, μιας «πράσινης», περιβαλλοντικής και κλιματικής Πανεπιστημιακής Σχολής.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα θετικό κλίμα και συμφωνήθηκε η συνέχιση του διαλόγου για την επίτευξη κοινών στόχων υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος και της βιώσιμης ανάπτυξης.
Με θέμα: «Πράσινα – Αειφόρα Κτίρια», συνεδρίασε την Πέμπτη, 22 Μαΐου 2025, η Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, υπό την προεδρία της κας. Διονυσίας – Θεοδώρας Αυγερινοπούλου. Σκοπός της συνεδρίασης ήταν η ενημέρωση των μελών για τις σύγχρονες πολιτικές και τεχνολογίες στον τομέα της βιώσιμης δόμησης.
Παντελεήμων Λεβαντής, Μέλος Δ.Σ. Συμβουλίου Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας
Ο κύριος Ευθύμιος Μπακογιάννης, Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παρουσίασε τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για την προώθηση της ενεργειακής αναβάθμισης και της ανθεκτικότητας των κτιρίων. Υπογράμμισε τον κρίσιμο ρόλο της θερμομόνωσης και των παθητικών ηλιακών συστημάτων, καθώς και τη σημασία της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και συστημάτων συμπαραγωγής σε παλιά και νέα κτίρια, προκειμένου να μειωθούν δραστικά οι εκπομπές CO₂ και το ενεργειακό κόστος. Τόνισε ότι, μέσα από ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία όπως τα προγράμματα «Εξοικονομώ», «ΗΛΕΚΤΡΑ» και «ΔΙΑΤΗΡΩ», υποστηρίζεται η αναβάθμιση τόσο των δημόσιων κτιρίων όσο και των ιδιωτικών διατηρητέων – των τελευταίων μέσω του “ΔΙΑΤΗΡΩ ΙΙ” το οποίο θα ανοίξει σε λίγο καιρό, ενώ σε συνεργασία με την ΕΤΑΔ εξετάζεται η ενεργειακή αναμόρφωση του χαρτοφυλακίου των δημόσιων ακινήτων.
Στη συνέχεια, ο κύριος Γεράσιμος Γεωργόπουλος, Προϊστάμενος του Τμήματος Θεσμικών Ρυθμίσεων Εταιρειών του Υπουργείου Ανάπτυξης, επισήμανε την ανάγκη συνδυασμένης προσέγγισης νομοθετικών ρυθμίσεων, κινήτρων και εκπαίδευσης, ώστε να ξεπεραστούν οι υφιστάμενες δυσκολίες στην υλοποίηση αειφόρων έργων. Υποστήριξε ότι η προσέγγιση πρέπει να είναι ολιστική – από τη χαλάρωση ορισμένων αυστηρών όρων αδειοδότησης για παρεμβάσεις μικρής κλίμακας έως τη δημιουργία εθνικού συστήματος πιστοποίησης, που θα αναγνωρίζει διεθνή πρότυπα βιωσιμότητας και θα διευκολύνει τον σχεδιασμό και την κατασκευή «πράσινων» κτιρίων.
Ο κύριος Αλέξανδρος Αθανασούλας, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συμβουλίου Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας, παρουσίασε τα οφέλη που συνεπάγονται από τη διάδοση διεθνών πιστοποιήσεων όπως LEED, BREEAM και DGNB: οικονομική εξοικονόμηση πόρων, αύξηση της αξίας συναλλαγών, σημαντική μείωση δαπανών αποκατάστασης σε περιπτώσεις κρίσεων, βελτίωση της υγείας και της παραγωγικότητας των χρηστών κατά έως 20% και προσέλκυση επενδύσεων ESG. Πρότεινε ειδικά κίνητρα για δημόσια έργα – όπως ταχεία έκδοση αδειών, χαμηλότερα επιτόκια και μειώσεις δημοτικών τελών – καθώς και την υποχρεωτική πιστοποίηση αειφορίας για έργα άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ, μέσα σε ένα πλαίσιο εθνικής στρατηγικής αειφόρου δόμησης.
Την τοποθέτησή τους συμπλήρωσαν ο κύριος Αντώνης Γιαννικουρής, Γενικός Γραμματέας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, που επεσήμανε την ανάγκη τα δημόσια κτίρια – από σχολεία μέχρι νοσοκομεία και δημαρχεία – να λειτουργήσουν ως πρότυπα βιωσιμότητας, και ο κύριος Παντελεήμων Λεβαντής, που τόνισε πως τα οφέλη ενός κτιρίου με χαμηλό κύκλο ζωής (50–80 έτη) αναδεικνύουν την υπεροχή των αειφόρων επιλογών ακόμη και αν κοστίζουν ελαφρώς περισσότερο στην αρχή.
Κατά τις δευτερολογίες, επισημάνθηκε ξανά η ανάγκη στενότερης συνεργασίας με τους Δήμους μέσω των Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας και των Συμφώνων Κλιματικής Ουδετερότητας, ενώ επιβεβαιώθηκε ότι σε όλες τις μικρές και μεγάλες πόλεις της χώρας προωθούνται χρηματοδοτήσεις μέσω του Πράσινου Ταμείου για την ωρίμανση και υλοποίηση πράσινων παρεμβάσεων.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής, Δρ. Αυγερινοπούλου, κατέληξε υπενθυμίζοντας ότι η Επιτροπή Προστασίας Περιβάλλοντος θα επεξεργαστεί όλες τις τοποθετήσεις, θα τις καταγράψει στην ετήσια Έκθεσή της προς την Ολομέλεια – η οποία θα υποβληθεί επίσημα στην Κυβέρνηση το φθινόπωρο – και θα παρακολουθήσει την υλοποίηση των προτάσεων μέσα από νομοθετικές πρωτοβουλίες, διαβουλεύσεις με τους συναρμόδιους φορείς και την εντατικοποίηση των χρηματοδοτικών και εκπαιδευτικών μηχανισμών για τη μετάβαση σε 100% αειφόρα κτίρια, με σεβασμό στην ιστορική αρχιτεκτονική κληρονομιά της χώρας. Τόνισε πως η συζήτηση για τα «Πράσινα – Αειφόρα Κτίρια» δεν είναι απλώς τεχνική άσκηση, αλλά ουσιαστική δέσμευση απέναντι στις μελλοντικές γενιές να ζήσουν σε πόλεις βιώσιμες, υγιείς και ανθεκτικές στην κλιματική κρίση.
Η συζήτηση χαρακτηρίστηκε ως πλούσια σε τεκμηριωμένες παρατηρήσεις και ουσιαστικές προτάσεις, καθώς και δράσεις της Κυβέρνησης οι οποίες σηματοδοτούν μια νέα εποχή για το ελληνικό δομημένο περιβάλλον.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Ευρώπης, η Δρ. Διονυσία–Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής των Ελλήνων και Ειδική Απεσταλμένη του Πρωθυπουργού για τους Ωκεανούς, συμμετείχε ως ομιλήτρια στην εκδήλωση που διοργάνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Δημοσίου Δικαίου (EPLO) στις εγκαταστάσεις του στην Πλάκα, με τίτλο «Γυναίκες και Ευρώπη: Μια συνέργεια δύναμης και κινητήριας δύναμης».
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία του Ινστιτούτου Κυκλικής Οικονομίας και Κλίματος του EPLO και των ΜΚΟ MoreWomeninPower και WomenAct, συγκεντρώνοντας προσωπικότητες της πολιτικής, της επιστήμης και της κοινωνίας των πολιτών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η Δρ. Αυγερινοπούλου συμμετείχε στο πάνελ με θέμα «Γυναίκες ως ηγέτιδες της κυκλικής επιχειρηματικότητας», όπου ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο των γυναικών στην προώθηση της κυκλικής οικονομίας και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Στην παρέμβασή της, επισήμανε πως οι γυναίκες συχνά επιδεικνύουν υψηλότερη περιβαλλοντική ευαισθησία και αποτελεσματικότητα στη λήψη αποφάσεων για την προστασία του περιβάλλοντος, ωστόσο εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε ηγετικές θέσεις σε τομείς όπως το περιβάλλον, η ενέργεια και η οικονομική διακυβέρνηση.
Η ίδια υπογράμμισε τη χαμηλή συμμετοχή των γυναικών στα διεθνή φόρα λήψης αποφάσεων, στις παγκόσμιες διασκέψεις για την κλιματική κρίση, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την περιβαλλοντική διακυβέρνηση, και τόνισε την ανάγκη να υπάρξει θεσμική και κοινωνική ώθηση για αλλαγή.
Με ιδιαίτερη έμφαση, κάλεσε τις παριστάμενες να ανατρέψουν τα στατιστικά, να διεκδικήσουν ενεργά θέσεις στις διεθνείς διαπραγματεύσεις και να προωθήσουν τη διοργάνωση ειδικών πάνελ που να εστιάζουν στη διασύνδεση γυναικών και περιβάλλοντος.
Η Δρ. Αυγερινοπούλου ευχαρίστησε θερμά τον EPLO και τις συνεργαζόμενες οργανώσεις για την πρωτοβουλία της εκδήλωσης και δήλωσε τη διαθεσιμότητά της να συμβάλει ενεργά στις μελλοντικές δράσεις που ενδυναμώνουν τις γυναίκες και ενισχύουν τη βιώσιμη ανάπτυξη σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
Μια ιστορική στιγμή για τη Βουλή των Ελλήνων σηματοδοτεί η κύρωση, από την Ολομέλεια, της Συμφωνίας του ΟΗΕ «σχετικά με τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας» (BBNJ – Biodiversity Beyond National Jurisdiction). Το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εξωτερικών εισηγήθηκε η Βουλευτής Ηλείας της Νέας Δημοκρατίας και Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δρ. Διονυσία – Θεοδώρα Αυγερινοπούλου.
Η Συμφωνία BBNJ, υπό τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, αποτελεί ένα νέο και ολιστικό νομικό πλαίσιο για την προστασία και βιώσιμη χρήση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων σε περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας, οι οποίες καλύπτουν τα 2/3 της επιφάνειας των ωκεανών. Είναι η πρώτη διεθνής συμφωνία που ρυθμίζει με πληρότητα την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε αυτές τις περιοχές.
Στην εισήγησή της στην Ολομέλεια της Βουλής, η Δρ. Αυγερινοπούλου ανέφερε:
«Η Συμφωνία BBNJ αποτελεί μια σπουδαία διεθνή σύμβαση, ιδιαιτέρως σημαντική για την προστασία των θαλασσών μας και για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας και της υγείας του πλανήτη. Τονίζει την κρίσιμη σημασία του παγκόσμιου ωκεανού ως ρυθμιστή του κλίματος, παραγωγού οξυγόνου και οικονομικού πόρου. Βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς περιβαλλοντικού δικαίου, όπως η οικοσυστημική προσέγγιση, η διαγενεαλογική ισότητα, η χρήση της καλύτερης επιστημονικής γνώσης και η διεθνής συνεργασία. Περιλαμβάνει καινοτόμα εργαλεία, όπως η υποχρέωση διεξαγωγής Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και η σύσταση θαλάσσιων προστατευόμενων ζωνών, ενώ δημιουργεί νέους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς και προβλέπει δίκαιη κατανομή ωφελειών από τους θαλάσσιους γενετικούς πόρους.
Οι ωκεανοί στηρίζουν την παγκόσμια οικονομία και τομείς, όπως την αλιεία συμβάλλοντας στην επισιτιστική μας ασφάλεια, την ναυτιλία και τον τουρισμό, και τουτέστιν συμβάλλουν πολύ ουσιαστικά στην οικονομία νησιωτικών και παράκτιων κρατών, όπως η χώρα μας, δημιουργώντας χιλιάδες θέσεις εργασίας ενώ ταυτόχρονα ενισχύουν και την πολιτιστική αξία.
Ακόμα, οι ωκεανοί αποτελούν πολύτιμη πηγή βιοδραστικών ενώσεων για την ιατρική έρευνα. Ας σημειωθεί ότι η ιατρική στρέφεται στη θάλασσα και τον βυθό της για την ανάπτυξη αντικαρκινικών φαρμάκων.
Παρά τη ζωτική σημασία του ωκεανού για τον άνθρωπο και τη γνώση μας για τον εύθραυστο χαρακτήρα των οικοσυστημάτων του, ο ωκεανός σήμερα δέχεται ολοένα και σοβαρότερες πιέσεις από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως από την υπεραλίευση, την ρύπανση, κυρίως από πλαστικά και μικροπλαστικά, την κλιματική κρίση που προκαλεί αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων και δημιουργεί οξίνιση των ωκεανών, λεύκανση των κορραλιογενών υφάλων, εκτεταμένη απώλεια της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και, εν τέλει, κατάρρευση των οικοσυστημάτων τους.
Η προστασία που προσφέρουμε στις θάλασσές μας δεν είναι επαρκής. Έως σήμερα δεν υπάρχει ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο διακυβέρνησης για την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος. Για αυτό καλούμεθα να κυρώσουμε τη Συμφωνία BBNJ. Σκοπός της Συμφωνίας είναι να καλύψει αυτά τα κενά και να προστατεύσει αποτελεσματικά τον παγκόσμιο ωκεανό και τη ζωή που φιλοξενεί, μέσω της αποτελεσματικής εφαρμογής των σχετικών διατάξεων της Σύμβασης του Δικαίου της Θάλασσας και της περαιτέρω διεθνούς συνεργασίας και του συντονισμού.»
Ως προς τον σκοπό της Συμφωνίας, αυτός καλύπτει τόσο αναπτυξιακούς όσο και περιβαλλοντικούς στόχους. Ως αναπτυξιακοί στόχοι αναφέρονται:
(α) ο δίκαιος και ισότιμος καταμερισμός των οφελών που προκύπτουν από δραστηριότητες που αφορούν τους θαλάσσιους γενετικούς πόρους και τις ψηφιακές πληροφορίες αλληλουχίας σχετικά με θαλάσσιους γενετικούς πόρους, δηλαδή το DNA και το RNA,
(β) η οικοδόμηση και η ανάπτυξη της ικανότητας των όλων Μερών, ιδίως των αναπτυσσομένων και μειονεκτούντων, να αξιοποιούν βιώσιμα τους θαλάσσιους πόρους,
(γ) η παραγωγή επιστημονικών γνώσεων και τεχνολογικής καινοτομίας, και
(δ) η ανάπτυξη και μεταφορά θαλάσσιας τεχνολογίας
Ενώ οι περιβαλλοντικοί στόχοι περιλαμβάνουν :
(α) τη διατήρηση και βιώσιμη χρήση των περιοχών που χρήζουν προστασίας, μεταξύ άλλων μέσω της δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου συστήματος περιοχών μέτρων διαχείρισης με οικολογικά αντιπροσωπευτικά και καλά συνδεδεμένα δίκτυα θαλασσίων προστατευόμενων περιοχών,
(β) την προστασία, συντήρηση και αποκατάσταση και την διατήρηση της βιοποικιλότητας των οικοσυστημάτων, μεταξύ άλλων με σκοπό την βελτίωση της παραγωγικότητας και της υγείας τους, και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε παράγοντες επιβάρυνσης, συμπεριλαμβανομένων όσων σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, την οξίνιση των ωκεανών και τη θαλάσσια ρύπανση,
(γ) την στήριξη της επισιτιστικής ασφάλειας και άλλων κοινωνικοοικονομικών στόχων συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των πολιτιστικών αξιών.
Η Συμφωνία δεν επηρεάζει ζητήματα εθνικής κυριαρχίας ή θαλάσσιων νομικών ζωνών, αλλά εστιάζει αποκλειστικά στην περιβαλλοντική προστασία και την αξιοποίηση των φυσικών πόρων σε διεθνή ύδατα.
Η Ελλάδα, υπό την ηγεσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που προχωρούν στην κύρωση της Συμφωνίας, εκπληρώνοντας και τη σχετική δέσμευση που ανέλαβε στην 9η Παγκόσμια Διάσκεψη για τους Ωκεανούς που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα. Μέχρι σήμερα η Συμφωνία έχει κυρωθεί από 23 χώρες, ενώ ο στόχος είναι να τεθεί σε ισχύ πριν από την 3η Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς που θα διεξαχθεί τον Ιούνιο, στη Νίκαια της Γαλλίας.
Η Δρ. Αυγερινοπούλου, εκτός από κοινοβουλευτική εισηγήτρια, συμμετείχε και σε διεθνές επίπεδο σε Διασκέψεις με στόχο την προώθηση της Συμφωνίας με την ιδιότητά της ως Ειδική Απεσταλμένη του Πρωθυπουργού για την Προστασία των Ωκεανών.
Όπως δήλωσε:
«Η κύρωση της Συμφωνίας BBNJ και η άμεση θέση της σε εφαρμογή είναι κρίσιμη για την προστασία των ωκεανών ως κοινού αγαθού των σημερινών και μελλοντικών γενεών, για τη διατήρηση της υγείας του πλανήτη μας και της ίδιας της ζωής στη γη.»
Το σχέδιο νόμου εγκρίθηκε από την Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων κατά πλειοψηφία.
Η εισήγηση της Δρ. Διονυσίας – Θεοδώρας Αυγερινοπούλου στην Oλομέλεια της Βουλής:
Εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας η Δρ. Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου
Πραγματοποιήθηκε σήμερα στη Βουλή των Ελλήνων συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων με αντικείμενο την επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εξωτερικών με τίτλο:
«Κύρωση της Συμφωνίας υπό τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας σχετικά με τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας».
Εισηγήτρια της πλειοψηφίας ήταν η Πρόεδρος της Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, Βουλευτής Ν. Ηλείας, Δρ. Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, η οποία ανέπτυξε διεξοδικά τη σημασία και το περιεχόμενο της νέας αυτής διεθνούς συμφωνίας, γνωστής και ως «Συμφωνίας BBNJ» (από τα αρχικά της έκφρασης: “Biodiversity Beyond National Jurisdiction”).
Η Συμφωνία BBNJ αποτελεί μια σπουδαία διεθνή σύμβαση, ιδιαιτέρως σημαντική για την προστασία των θαλασσών μας και για την διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας και της υγείας του πλανήτη. Βασίζεται στην κρίσιμη σημασία του «παγκόσμιου ωκεανού» ως ρυθμιστή του κλίματος, παραγωγό οξυγόνου και οικονομικό πόρο, κυρίως δε ως ο ζωτικός χώρος για πάνω από 250.000 είδη βιοποικιλότητας. Υπογραμμίζεται η ανάγκη για ολιστικό νομικό πλαίσιο, το οποίο έρχεται να θέσει η νέα Συμφωνία η οποία λειτουργεί συμπληρωματικά και ως εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η Σύμβαση βασίζεται σε θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς περιβαλλοντικού δικαίου, όπως: η οικοσυστημική προσέγγιση και η προφύλαξη, η κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας, η διαγενεαλογική ισότητα, ο «ρυπαίνων πληρώνει», η χρήση της καλύτερης διαθέσιμης επιστημονικής γνώσης και η διεθνής συνεργασία και αλληλεγγύη.
«Η προστασία που προσφέρουμε στις θάλασσες μας σήμερα δεν είναι επαρκής. Είναι αποσπασματική, είναι κατακερματισμένη… Η υιοθέτηση της Συμφωνίας BBNJ αποτελεί αναγκαίο και κρίσιμο βήμα προς την κατεύθυνση της ολιστικής και αποτελεσματικής προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος» ανέφερε η Δρ. Αυγερινοπούλου.
Η εισηγήτρια επεσήμανε πως η Συμφωνία εστιάζει σε τέσσερις βασικούς άξονες:
τη ρύθμιση της πρόσβασης στους θαλάσσιους γενετικούς πόρους και την ίση κατανομή των ωφελειών,
τη δημιουργία περιοχών προστασίας και ειδικών καθεστώτων διαχείρισης,
την υποχρεωτική εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων,
και την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας, της μεταφοράς τεχνογνωσίας και της ανάπτυξης ικανοτήτων.
Η Δρ. Αυγερινοπούλου, και ως Ειδική Απεσταλμένη του Πρωθυπουργού για τους Ωκεανούς, εκπροσωπεί την χώρα μας η οποία μετέχει στην μεγάλη προσπάθεια ηγέτιδων στην προστασία των θαλασσών κρατών να θέσουν σε ταχεία εφαρμογή την Συμφωνία BBNJ, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στην ευρεία συμμετοχή της διεθνούς κοινότητας και στην ανάγκη να υποστηριχθεί η κύρωση από όλα τα πολιτικά κόμματα.
Όπως αναφέρει:
«Η Διεθνής Συμφωνία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση για τη διαφύλαξη, την αποκατάσταση και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας στους ωκεανούς. Είναι ένα εργαλείο για την επίτευξη του παγκόσμιου στόχου προστασίας του 30% του ωκεανού έως το 2030.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πρώτες χώρες της ΕΕ που καταθέτουν για κύρωση τη Συμφωνία BBNJ. Αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού, κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος από την πρώτη στιγμή έθεσε την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας… Η κύρωση της Συμφωνίας αποτελεί επίσημη δέσμευση της χώρας μας ήδη από το 2024 και την 9η Παγκόσμια Διάσκεψη για τους Ωκεανούς που συγκάλεσε η Αθήνα.
Η κύρωσή της και η γρήγορη θέση της σε εφαρμογή είναι κρίσιμα βήματα για την προστασία των θαλασσίων περιοχών εκτός εθνικής δικαιοδοσίας, ως κοινού αγαθού των σημερινών και μελλοντικών γενεών, για την διατήρηση της υγείας του πλανήτη μας, αλλά και την συνέχιση της ίδιας της ζωής στη γη.
Στο πνεύμα αυτό, προσκαλούμε όλα τα κόμματα να υπερψηφίσουν τη Συμφωνία.»
Στο τέλος της συνεδρίασης πραγματοποιήθηκε ψηφοφορία επί της αρχής του νομοσχεδίου. Το σχέδιο νόμου υπερψηφίστηκε κατά πλειοψηφία, αναμένεται να εισαχθεί στην Ολομέλεια της Βουλής την Πέμπτη, 8 Μαΐου 2025.
