Σε μία ιστορική στιγμή για τη διακυβέρνηση των ωκεανών, δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες, υπό την ηγεσία της Γαλλίας και της Νορβηγίας, ανακοίνωσαν την ίδρυση του πρώτου Διακυβερνητικού Οργανισμού για τα Ψηφιακά Συστήματα των Ωκεανών κατά τη διάρκεια της Τρίτης Διάσκεψης του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς (UNOC3) στη Νίκαια. Ο νέος οργανισμός, με τον τίτλο «Διεθνές Κέντρο Mercator για τους Ωκεανούς», θα ηγηθεί της παγκόσμιας ανάπτυξης προηγμένων ψηφιακών υπηρεσιών για τους ωκεανούς.
Στο επίκεντρο αυτής της ιστορικής πρωτοβουλίας, ανάμεσα σε άλλους ηγέτες για τον ωκεανό, βρέθηκε η Δρ. Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής των Ελλήνων και Ειδική Απεσταλμένη του Πρωθυπουργού για τους Ωκεανούς, στην οποία ανατέθηκε ο τιμητικός ρόλος να αναγνώσει επίσημα τη Διακήρυξη εκ μέρους των συμμετεχουσών χωρών και του Mercator Ocean International, υπογραμμίζοντας τη συλλογική δέσμευση της Ευρώπης στην προώθηση των θαλασσίων επιστημών, της ανθεκτικότητας και της βιώσιμης θαλάσσιας διακυβέρνησης.
Το νέο Κέντρο θα διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη παροχή κορυφαίων ψηφιακών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Ψηφιακού Διδύμου του Ωκεανού (EDITO), το οποίο θα προσφέρει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο επιστημονική πληροφόρηση για τον ωκεανό, ενισχύοντας την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την ασφάλεια στη θάλασσα, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη μπλε οικονομία. Η επίσημη λειτουργία του Κέντρου αναμένεται το 2027.
«Η μετατροπή του Mercator Ocean International σε Διακυβερνητικό Οργανισμό και η έναρξη του EDITO αποτελούν καθοριστικά βήματα προς ένα βιώσιμο μέλλον για τον ωκεανό», δήλωσε η Δρ. Αυγερινοπούλου. «Ως μεσογειακή χώρα με βαθιά σύνδεση με τη θάλασσα, η Ελλάδα στηρίζει σταθερά τον θεσμικό χαρακτήρα αυτής της πρωτοβουλίας, η οποία θα ωφελήσει όχι μόνο την Ε.Ε., αλλά και όλες τις θαλάσσιες περιοχές».
Το εγχείρημα αυτό βασίζεται στη Διακήρυξη της Βρέστης του 2022, στην οποία οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζήτησαν για πρώτη φορά τη δημιουργία ενός διεθνούς οργανισμού για την παγκοσμιοποίηση της πρόσβασης σε αξιόπιστη ψηφιακή γνώση για τον ωκεανό.
Κατά την έναρξη του UNOC3, ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε:
«Το EDITO και το νέο διακυβερνητικό Κέντρο Mercator αποτελούν κρίσιμα βήματα για να εξοπλιστεί η ανθρωπότητα με τα εργαλεία που χρειάζεται για την προστασία του ωκεανού.»
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόσθεσε:
«Το Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Δίδυμο του Ωκεανού είναι ένα καταπληκτικό εργαλείο… και θα επενδύσουμε σημαντικά στην ωκεάνια έρευνα, βασιζόμενοι σε αυτή την πλατφόρμα.»
Στην τελετή έναρξης παρευρέθηκαν ανώτατοι ηγέτες και εμπειρογνώμονες, μεταξύ των οποίων:
Pierre Bahurel (Γενικός Διευθυντής, Mercator Ocean International), Maria Hood (Σύμβουλος για τη Διακυβέρνηση των Ωκεανών), Agnès Pannier-Runacher (Υφυπουργός Γαλλίας), Philippe Baptiste (Πρόεδρος CNES), Marianne Sivertsen Næss (Νορβηγικό Κοινοβούλιο), Niels Engelschiøn (ΥΠΕΞ Νορβηγίας), Salvador Malheiro (Πορτογαλία), Annelies Verlinden (Βέλγιο), Serge Wilmes (Λουξεμβούργο), Franz Tattenbach (Κόστα Ρίκα), Peter Thomson (Ειδικός Απεσταλμένος του ΟΗΕ), Vidar Helgesen, Timo Pesonen, Dr. Delilah Al Khudhairy, Corinne Casha, Juliet Hermes, Aldo Drago, Rosalia Santoleri, Stuart Minchin, Nils Gunnar Kvamstø, και Segen Estefen, μεταξύ άλλων.
Η πρωτοβουλία ευθυγραμμίζεται με ευρύτερα διεθνή και ευρωπαϊκά πλαίσια, όπως το Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Δίδυμο του Ωκεανού, η Δεκαετία των Ηνωμένων Εθνών για την Επιστήμη των Ωκεανών, και η Υπηρεσία Copernicus, εξασφαλίζοντας ότι η Ευρώπη παραμένει πρωτοπόρος στην παγκόσμια ωκεάνια διακυβέρνηση.
